Een routineuze kaartcontrole in een bus van De Lijn is zaterdagavond volledig uit de hand gelopen. Aan Berchem-Station in Antwerpen werd een controleur zo hard aangepakt door reizigers zonder geldig vervoersbewijs dat hij in het ziekenhuis belandde. Vier mannen werden opgepakt.
In het ziekenhuis bleek hoe ver het was gegaan: artsen stelden kneuzingen in de hals van de man vast, sporen van een wurgpoging. De vakbond spreekt daarom niet langer over agressie, maar over een poging tot moord.
Een gewone controle op lijn 90
Volgens Kim Bastiaens van de politiezone Antwerpen waren de controleurs bezig aan Berchem-Station, onder de tunnel, op lijn 90. In de bus zaten vier mannen. Drie van hen bleken niet in orde te zijn met hun vervoersbewijs.
De controleurs deden wat ze altijd doen: vervoersbewijs vragen, daarna de identiteitskaart. Bij de eerste twee mannen verliep die procedure zonder problemen. Ze werden geïdentificeerd en gecontroleerd, en daarmee leek de zaak afgehandeld.
Bij de derde man ging het mis
Toen de derde passagier aan de beurt was, sloeg de sfeer om. De man werd van de bus gehaald en de controleurs riepen politieploegen ter ondersteuning op. Op dat moment escaleerde de situatie in enkele seconden volledig.
“Toen werden de vorige twee mannen, die al geïdentificeerd en gecontroleerd waren, plots agressief tegen één van de controleurs en begonnen ze hem te slaan”, vertelt Bastiaens. Daarna deelde ook de derde man slagen uit.
Tegen de grond gewerkt
Eén van de mannelijke controleurs werd tegen de grond gewerkt. Zijn collega’s kregen het eveneens hard te verduren: ook tegen hen gedroegen de passagiers zich agressief. Wat begon als een papierencontrole, eindigde in een handgemeen op straat.
Dat het niet nog verder ontspoorde, is te danken aan de snelheid van de politie. De opgeroepen ploegen waren in de buurt en konden meteen ter plaatse komen. Zij haalden de vechtende partijen uiteen.
Vier arrestaties na het incident
De vier mannen werden opgepakt en overgebracht naar het Mastergebouw van de Antwerpse politie. Daarmee kwam er een einde aan het geweld, maar niet aan de zaak: de feiten worden wegens hun ernst verder onderzocht.
De gewonde controleur werd naar het Middelheimziekenhuis gebracht. Daar werd hij onderzocht en werden bloedstalen genomen. Wat de artsen daarnaast opmerkten, zette het incident in een nog veel zwaarder daglicht.
Kneuzingen in de hals
“Ze namen bloedstalen van de man en zagen kneuzingssporen in zijn hals, waardoor ze konden vaststellen dat iemand een wurgpoging had ondernomen”, zegt Rudy Mous, vakbondsafgevaardigde van Synova, het vroegere ACLVB.
Voor de vakbondsman is de kwalificatie daarmee duidelijk. “Dan gaat het natuurlijk al over poging moord”, stelt hij. Het gaat dus niet om een scheldpartij die ontspoorde, maar om geweld met mogelijk levensbedreigende gevolgen.
Vakbond eist beloofde bodycams
Mous windt er geen doekjes om. “Het is verschrikkelijk dat mensen tijdens het uitvoeren van hun job zo zwaar aangevallen worden”, zegt hij. Zijn vraag klinkt kort en scherp: waar blijven die beloofde bodycams?
De vakbond is al langer vragende partij voor camera’s op het lichaam van controleurs. “Die zijn ons beloofd, maar nog niet geleverd”, stelt Mous vast. Voorlopig blijft het dus bij toezeggingen zonder toestellen.
Met twee de bus op
Een tweede pijnpunt is de grootte van de ploegen. “Ik vind het niet normaal dat van tijd tot tijd controleurs nog altijd in ploegen van twee op pad worden gestuurd”, zegt de vakbondsafgevaardigde.
Toch ziet hij beweging in het dossier. Volgens Mous wordt er steeds meer gevolg gegeven aan die bezorgdheid, en bestaan de ploegen inmiddels meestal uit drie of vier controleurs. Meestal, dus niet altijd.
De Lijn spreekt van gebrek aan respect
Bij De Lijn is de verontwaardiging groot. “Dit was een heel eenvoudige controle en er was geen enkele reden voor die passagiers om zo agressief te worden”, zegt woordvoerster Astrid Hulhoven.
Het vervoersbedrijf laat er geen enkele twijfel over bestaan hoe het naar de feiten kijkt. “Uiteraard veroordelen we dit soort geweld in de sterkst mogelijke bewoordingen. Dit getuigt van een totaal gebrek aan respect tegenover ons personeel.”
Passagiers filmden mogelijk mee
Van het incident zouden ook videobeelden gemaakt zijn door passagiers. Dat is niet onbelangrijk: dergelijke opnames kunnen helpen om te reconstrueren wie wat deed op het moment dat de controle in geweld omsloeg.
Voor het slachtoffer verandert dat weinig aan de gevolgen. De gewonde controleur zal nog zeker een week werkonbekwaam zijn, en volgens De Lijn mogelijk zelfs langer dan die eerste week.
Minister spreekt van walgelijke aanval
Ook Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder reageerde scherp. “Dit is een walgelijke aanval op mensen die gewoon hun job doen”, zegt ze over wat er zaterdagavond aan Berchem-Station gebeurde.
Volgens de minister moet de veiligheid van het personeel verder versterkt worden. “Controleurs en chauffeurs van De Lijn moeten hun werk in alle veiligheid kunnen uitvoeren. Verbale agressie is onaanvaardbaar, fysiek geweld al helemaal.”
Bodycams wachten op groen licht
De Ridder gaat ook in op de vraag van de vakbond. Ze hoopt dat de definitieve federale goedkeuring voor het gebruik van bodycams door controleurs en chauffeurs er nog dit jaar komt.
Komt die goedkeuring er, dan kan de uitrol volgens de minister begin volgend jaar beginnen. Tot dan blijven controleurs hun werk doen zonder de camera op de schouder waar Synova al langer om vraagt.
Camera’s in bijna alle bussen
Op het vlak van camerabewaking in de voertuigen staat het er beter voor. Volgens de minister is momenteel 87 procent van de bussen die De Lijn zelf beheert uitgerust met camerabewaking. Bij de exploitanten gaat het om 96 procent.
De ambitie is duidelijk: tegen eind 2027 moeten alle bussen van De Lijn camera’s aan boord hebben. Voor de controleur uit Berchem komt die deadline hoe dan ook te laat.
Bron: s.hln.be
