Voor het eerst in de geschiedenis van het Nederlandse omroepbestel zet een minister een publieke omroep tussentijds aan de kant. Rianne Letschert (Media, D66) maakte dinsdagmiddag bekend dat zij de voorlopige licentie van Ongehoord Nederland intrekt. Haar woorden: „Het is geen makkelijk besluit.”
Een streep door de status van aspirant-omroep
Ongehoord Nederland zendt sinds 2022 uit als aspirant-omroep en lag vrijwel vanaf het begin onder vuur. Met het besluit van de minister vervalt de basis waarop ON! programma’s maakt met publiek geld.
Letschert nam de beslissing na een reeks oordelen en adviezen die allemaal dezelfde kant op wezen. Volgens haar liet het dossier dat zij aantrof geen ruimte voor een lichtere straf of een laatste waarschuwing.
Het oordeel van de mediawaakhond gaf de doorslag
Vorige week stelde het Commissariaat voor de Media vast dat ON! niet meer voldoet aan de wettelijke eisen die gelden voor omroepen binnen het publieke bestel. Een zwaar oordeel, in de woorden van de minister zelf.
De waakhond noemt de omroep structureel in gebreke bij het naleven van wet- en regelgeving. Ook zou de besteding van publiek geld niet rechtmatig zijn en is de journalistiek volgens het Commissariaat niet op orde.
De omroep stond er al langer alleen voor
Maandag adviseerde de NPO de minister om Ongehoord Nederland uit het bestel te zetten. Daarmee kwam de koepel formeel tot dezelfde conclusie die veel betrokkenen in Hilversum al langer hardop uitspraken.
Eerder hadden de afzonderlijke publieke omroepen het vertrouwen in hun collega al opgezegd. Ook in de Tweede Kamer bestaat een meerderheid die van ON! af wil, waardoor de politieke rugdekking vrijwel verdween.
Letschert legt uit hoe zij tot haar keuze kwam
Tijdens haar persconferentie liet de minister merken dat het besluit haar niet koud liet. „Ik lig niet gauw wakker, maar dit is geen besluit dat je lichtzinnig neemt”, zei ze over de afweging.
Volgens Letschert gelden er duidelijke regels voor iedereen die met belastinggeld televisie wil maken. „Als je die steeds niet nakomt, dan houdt het een keer op”, vatte zij haar redenering samen.
Niet de boodschap, maar de organisatie
De minister benadrukte nadrukkelijk dat haar besluit losstaat van het geluid dat Ongehoord Nederland laat horen. „Mijn besluit gaat over een organisatie die niet functioneert”, zei ze tijdens de toelichting.
Dat onderscheid is belangrijk, omdat critici van de maatregel al snel wijzen op de politieke kleur van de omroep. Letschert houdt vol dat het puur om regels en functioneren draait.
Het Hitler-fragment en de versnelling
Onlangs werd in een online programma van ON! een fragment over Adolf Hitler uitgezonden. Die uitzending leidde tot ophef en zorgde ervoor dat de minister het besluit over de vergunning versneld nam.
Toch was het volgens Letschert niet de befaamde druppel. „Dit heeft in mijn afweging geen rol gespeeld”, zei ze erover. Het tempo veranderde dus wel, de inhoudelijke onderbouwing volgens haar niet.
De programma’s verdwijnen niet meteen
Wie dacht dat de schermen dinsdag al op zwart gingen, komt bedrogen uit. Het intrekken van de licentie is een proces dat nog maanden kan duren voordat het echt definitief is.
Eerst krijgt Ongehoord Nederland zes weken de tijd voor wederhoor. In die periode kan de omroep bezwaar maken tegen het voornemen en zijn kant van het verhaal op tafel leggen.
Directeur Vlemmix kondigt juridische strijd aan
Algemeen directeur Peter Vlemmix heeft publiekelijk laten weten dat hij zich niet zomaar neerlegt bij het besluit. Hij zegt elke juridische mogelijkheid aan te grijpen om het aan te vechten.
Desnoods stapt hij daarvoor naar de rechter. Dat betekent dat de kwestie voorlopig niet is afgerond en dat de uitkomst uiteindelijk buiten het ministerie kan worden bepaald.
Ongehoord Nieuws blijft voorlopig in de uitzending
Zolang er geen definitief besluit ligt, verandert er weinig aan het schema. Ongehoord Nieuws wordt gewoon uitgezonden, met alle ongemakkelijke situaties die dat voor de rest van het bestel oplevert.
Pas wanneer de intrekking onherroepelijk is, gaan de programma’s van de omroep daadwerkelijk op zwart. Tot die tijd blijft ON! formeel onderdeel van het publieke omroeplandschap, hoe wankel die positie ook is.
Nooit eerder trok een minister zo de stekker eruit
Het besluit is uniek. Nooit eerder haalde een bewindspersoon tussentijds een omroep uit het publieke bestel. Eerdere vertrekken verliepen anders, en meestal ook een stuk minder rommelig.
Veronica koos er destijds zelf voor om het bestel te verlaten. Omroep Llink werd wel gedwongen vertrokken, door toenmalig minister Ronald Plasterk, maar dat gebeurde pas aan het einde van de licentieperiode.
Wat de komende weken bepalend maakt
De zes weken wederhoor vormen nu het scharnierpunt. Daarin moet blijken of Ongehoord Nederland argumenten op tafel legt die de minister aan het twijfelen brengen over haar voorgenomen intrekking.
Lukt dat niet, dan ligt de weg naar de rechter open. Voor Hilversum betekent dat een lange periode van onzekerheid over een omroep die officieel al is afgeschreven.
Bron: ad.nl
