Een halve miljoen euro aan publieke betalingen voor één activist: het klinkt sensationeel, maar achter dat bedrag van Frank van der Linde schuilt vooral jarenlange stugheid, gemiste termijnen en een overheid die vaak te laat beweegt.
Een halve miljoen aan publieke betalingen
Volgens een interview met Het Parool heeft de Amsterdamse actievoerder inmiddels meer dan een half miljoen euro ontvangen van overheidsinstanties. Geen éénmalige klapper, maar een optelsom van compensaties, immateriële schade, wettelijke rente en vooral dwangsommen wegens te late besluiten.
Van der Linde procedeert al jaren fulltime door het bestuursrecht, van gemeentehuizen tot ministeries. Het patroon herhaalt zich: hij vraagt stukken op, dient klachten in, wacht op antwoorden, en als die te laat komen, volgt druk met een dwangsom.
Wat Frank van der Linde beweert
De 58-jarige activist houdt zich bezig met klimaat, Palestina, racisme en de bestrijding van extreemrechts. Juist door die zichtbaarheid werd hij jarenlang door diverse overheden gevolgd als mogelijk risico binnen de zogeheten radicaliseringsaanpak, met voelbare gevolgen in het dagelijks leven.
In zijn eigen woorden komt het geld hem simpelweg toe omdat bestuursorganen zich niet aan wetten en termijnen hielden. Als het apparaat blijft talmen, zegt hij, is procederen de enige manier om rechten en transparantie af te dwingen.
Waar de dwangsommen spelen
Een dwangsom is een wettelijk drukmiddel: wie te laat beslist op een verzoek of klacht, kan door de rechter worden gemaand tot betaling. Dat speelt bij het opvragen van dossiers, het rechtzetten van registraties of het afhandelen van demonstratieklachten.
Van der Linde zegt dat zo’n dwangsom in de praktijk kan oplopen tot circa vijftienduizend euro per zaak. Niet alleen gemeenten, ook politie, het Openbaar Ministerie en ministeries zouden daardoor meermaals fors in de buidel hebben moeten tasten.
Amsterdam als grootste betaler
Opvallend is de rol van zijn eigen stad. Amsterdam betaalde volgens hem in totaal 227.000 euro, opgebouwd uit meerdere posten die door de jaren heen zijn vastgesteld. De gemeente bevestigt dat er excuses zijn gemaakt en bedragen zijn uitgekeerd.
Zijn eigen overzicht noemt 156.000 euro compensatie voor misgelopen inkomsten, 45.000 euro voor immateriële schade en 26.000 euro aan wettelijke rente. Die bedragen hangen samen met zijn omstreden opname in de Amsterdamse radicaliseringsaanpak, die hem jarenlang achtervolgde.
Het dossier rond radicalisering
Een stempel ‘radicalisering’ raak je niet zomaar kwijt. Het beïnvloedt hoe instanties naar je kijken, belemmert toegang tot werk of projecten en zorgt voor extra controles. Voor Van der Linde werkte dat door in opdrachten en reputatie, zegt hij.
In 2023 bood burgemeester Femke Halsema excuses aan voor zijn onterechte opname in die aanpak. De financiële compensatie en verontschuldiging maken deel uit van de nasleep, maar sluiten het hoofdstuk niet; de juridische en maatschappelijke discussie loopt door.
Excuses, compensatie en nasleep
Amsterdam bevestigt bij Het Parool dat er excuses zijn gemaakt en vergoedingen zijn betaald. Voor Van der Linde zijn de toegekende bedragen een erkenning van geleden schade, al benadrukt hij dat procedures en correcties vaak pas na rechterlijke druk volgden.
Hij zegt opgelucht te zijn dat op zijn 58e de financiële druk is verminderd, na jaren van geldzorgen door doorlopende procedures. Geen triomfalisme, benadrukt hij, wel de overtuiging dat burgers recht hebben op tijdige en zorgvuldige besluitvorming.
Reactie van de gemeente Amsterdam
Van der Linde beweert dat Halsema hem het zwijgen wilde opleggen. De gemeente weerspreekt dat stellig: volgens Amsterdam stond en staat het hem vrij om zich publiek te uiten. Dat punt ligt gevoelig, maar wordt door beide kanten helder benoemd.
Wat wel vaststaat: de excuses voor onterechte opname in de radicaliseringsaanpak en de bijbehorende betalingen. Daarmee is een belangrijk feitelijk hoofdstuk afgesloten, terwijl het normatieve debat over waarschuwingen, registraties en burgerrechten zichtbaar doorrommelt in rechtszalen én media.
Dwangsommen: klein mechanisme, groot effect
Het lijkt een bureaucratisch detail, maar dwangsommen tikken hard aan zodra een organisatie stelselmatig te laat beslist. Eén uitglijder kan te repareren zijn; stapeling van traagheid loopt op. Van der Linde schat dit deel op ongeveer 275.000 euro.
In de praktijk gaat het zo: een verzoek, stilte, een herinnering, daarna een ingebrekestelling, en pas onder dreiging van de rechter volgt een besluit. Wie dat patroon herkent, weet hoe kleine termijntjes kunnen uitgroeien tot forse rekeningen.
Is dit een verdienmodel?
De vraag of hij het systeem als verdienmodel gebruikt, komt onvermijdelijk langs. Van der Linde wijst dat van de hand. Hij zegt jarenlang financieel klem te hebben gezeten en het geld te gebruiken om procedures en onderzoek te blijven bekostigen.
Tegelijkertijd draait hij de vraag om: wie veroorzaakt de kosten? Tel politie-uren, juristen, zittingen en interne afhandeling erbij op, stelt hij, en de samenleving betaalt vermoedelijk meer dan een miljoen. Geen buitenproportionele eis, maar een dure traagheidscultuur.
De stapel zaken bij de Raad van State
De Raad van State is inmiddels een vertrouwd decor. In meer dan veertig zaken werd al uitspraak gedaan in dossiers die aan hem gelinkt zijn, terwijl er nog zeker dertig lopen. Een ongebruikelijke stapel, zelfs voor doorgewinterde bestuursrechters.
De hoogste bestuursrechter signaleert dat veel zaken inhoudelijk overlappen. Dat maakt het voor instanties én rechters complex: bij elk nieuw dossier moeten ze uitzoeken hoe eerdere stukken, besluiten en termijnen samenhangen, voordat er opnieuw recht kan worden gedaan.
Nieuwe grens bij schadevergoeding
Tot voor kort kreeg Van der Linde 10.000 euro wegens te lang durende procedures. In vier nieuwe zaken vroeg hij opnieuw vergoeding, maar de Raad van State trok een lijn: één keer 3.000 euro, omdat de dossiers sterk samenhingen.
Daarbij klonk een waarschuwing: bij toekomstige verzoeken kan de vergoeding verder beperkt blijven, of zelfs uitblijven, wanneer inhoud en tijdslijn met eerdere trajecten overlappen. Een signaal dat het stapelen van vergelijkbare claims voortaan kritischer wordt bekeken.
Hoe nu verder
Wie denkt dat het dossier hiermee dicht kan, vergist zich. Er lopen nog tientallen procedures, en Van der Linde is niet van plan te stoppen. Nieuwe uitspraken en betalingen liggen voor de hand, al zullen rechters strenger letten op samenloop.
Hij zegt opnieuw bedreigingen te verwachten, vooral uit extreemrechtse hoek, maar ziet zijn procedures als opdracht om het systeem te toetsen en bloot te leggen. Wat vind jij: rechtmatige correctie of doorgeslagen beroepencarrousel? Praat mee op onze socials!
Bron: nieuwsforum.nl
