Een geplande executie die niet eindigt in een overlijden, maar in een spoedrit naar het ziekenhuis: het overkwam de Amerikaanse Christa Pike. Ze overleefde twee injecties die normaal gesproken dodelijk zijn. Ruim een week later ligt ze nog altijd in kritieke toestand.
Haar advocaat, Stephen Ferrell, gaf maandag een nieuwe update over haar toestand. Veel hoopvols zat daar niet in. Of Pike ooit nog de oude wordt, durft hij niet te zeggen. Zelfs over haar levensverwachting tast hij in het duister.
Wat er vorige week misging
Pike kreeg twee injecties toegediend die bedoeld waren om haar leven te beëindigen. Toch bleef ze in leven. Een ambulance bracht haar in kritieke toestand naar het ziekenhuis, waar ze sindsdien verblijft.
Het verhaal ging de wereld over. Een executie die zo verkeerd afloopt dat de veroordeelde met spoed naar de spoedeisende hulp moet, roept overal vragen op. Over de procedure, over de uitvoering, over wat er nu moet gebeuren.
De advocaat doet zijn verhaal
Ferrell liet maandag weten dat zijn cliënte er nog altijd ernstig aan toe is. “Ze ligt nog altijd in kritieke toestand in het ziekenhuis”, zei hij. Over haar vooruitzichten kan hij weinig zeggen.
“We weten nog niet wat haar levensverwachting is en de kans is groot dat het nog even duurt voordat we meer weten”, voegde hij eraan toe. Voorlopig is afwachten het enige wat rest.
Herstel is allerminst zeker
Zelfs als Pike opknapt, is dat geen garantie dat ze weer wordt wie ze was. “Als ze herstelt, zal ze misschien nooit volledig herstellen”, zei Ferrell over de toestand van zijn cliënte.
Hij gaat nog een stap verder. “De kans bestaat dat ze nooit meer wilsbekwaam zal zijn.” Daarmee schetst hij een scenario waarin Pike permanent getekend blijft door wat haar is overkomen.
Het woord dat blijft hangen
Ferrell noemt de mislukte executiepoging een martelgang voor zijn cliënte. Dat is een zwaar woord, maar hij kiest het bewust. Zijn boodschap: wat hier is gebeurd, gaat verder dan een technische fout.
Het is ook een term die de discussie opstookt. Want een straf die niet doet wat hij hoort te doen en de veroordeelde in kritieke toestand achterlaat, is in juridisch opzicht een ingewikkeld verhaal geworden.
Mogelijke hersenschade
Volgens haar advocaat heeft Pike door de injecties mogelijk hersenschade opgelopen. Dat is niet alleen medisch zorgelijk, het raakt ook direct aan de kern van de juridische positie waarin ze zich nu bevindt.
Want hersenschade kan haar wilsbekwaamheid aantasten. Precies die wilsbekwaamheid speelt in Amerikaanse doodstrafzaken een hoofdrol. Zonder helderheid daarover ligt de hele zaak feitelijk stil, hoe lang dat ook gaat duren.
Waarom wilsbekwaamheid zo zwaar weegt
In de Verenigde Staten geldt dat iemand alleen ter dood gebracht mag worden als die persoon volledig wilsbekwaam is. Wie dat niet is, kan de straf niet ondergaan. Dat is geen detail, maar een harde voorwaarde.
Als Pike dat vermogen door de mislukte poging kwijtraakt, ontstaat er een pijnlijke paradox. De uitvoering van de straf zou dan precies datgene hebben vernietigd wat die straf juridisch mogelijk maakte.
De zaak waar het mee begon
Pike kreeg in 1996 de doodstraf opgelegd. Ze werd veroordeeld voor het martelen en vermoorden van Colleen Slemmer, die negentien jaar oud was. De misdaad vond een jaar eerder plaats.
Die veroordeling ligt inmiddels bijna drie decennia achter ons. Al die tijd stond de straf overeind. Vorige week moest hij worden uitgevoerd, en liep het volledig anders dan de staat had voorzien.
Tennessee houdt de kaken op elkaar
Vanuit de staat Tennessee komt voorlopig weinig. Woordvoerders hebben tot nu toe geen antwoord willen geven op vragen over de zaak van Pike. Ook over het verloop van de executiepoging zelf blijft het stil.
Dat zwijgen voedt de onrust. Journalisten, juristen en nabestaanden zitten met dezelfde vragen, en zolang de staat niets zegt, blijft de advocaat van Pike zo’n beetje de enige bron.
Een oproep om open kaart te spelen
Ferrell riep Tennessee op in actie te komen. “Tennessee moet de inwoners precies vertellen wat ze met een veroordeelde doen als de doodstraf wordt opgelegd”, zei hij over de informatievoorziening rond executies.
Zijn redenering gaat verder dan deze ene zaak. “In het vonnis beslist de jury dan zelf of ze willen dat dit uit hun naam wordt gedaan”, stelde hij. Transparantie als voorwaarde, dus.
Komt er een tweede poging?
De grote vraag is of de staat het nog eens probeert. Dat de eerste poging mislukte, betekent niet automatisch dat Tennessee ervan afziet. Maar het betekent net zomin dat er een nieuwe datum komt.
Over dat punt bestaat op dit moment simpelweg onduidelijkheid. Zolang Pike in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt en haar wilsbekwaamheid een vraagteken is, lijkt elke beslissing bovendien lastig te nemen.
Wachten op duidelijkheid
Voorlopig draait alles om haar toestand in dat ziekenhuisbed. Pas als artsen meer kunnen zeggen over herstel en hersenschade, komt er zicht op wat er juridisch nog mogelijk is.
Ferrell waarschuwde al dat dat tijd kost. Tot die tijd blijft de zaak hangen tussen twee werelden: een vonnis uit 1996 dat nog altijd geldt, en een uitvoering die volledig spaak liep.
Bron: ad.nl
