Bijna achttienduizend Nederlanders met een verpleeghuisindicatie wachten op een plek, en duizenden van hen al langer dan een half jaar. In de tussentijd krijgen veel mensen thuis overbruggingszorg uit de Wlz. Maar wat betaal je dan precies aan het CAK?
Schaarste aan verpleeghuisplekken
De harde cijfers liegen niet: op 1 augustus 2026 stonden 17.894 mensen met een geldige CIZ-indicatie op de wachtlijst. Tegelijkertijd woonden in het vierde kwartaal van 2025 al 124.780 mensen in een verpleeghuis met zorgprofiel VV4 tot en met VV10.
Die 124.780 cliënten bestonden uit 103.095 bewoners met behandeling en 21.695 zonder behandeling. Het stelsel draait dus op volle toeren, terwijl de instroom stokt door beperkte capaciteit, personeelskrapte en de wens van veel mensen voor een specifieke, vertrouwde locatie.
Wie wachten en hoe lang
Van de wachtenden zijn er 323 als acuut aangemerkt, 4.456 wachten op actieve plaatsing en 13.115 op een voorkeurslocatie. Die laatste groep wil bijvoorbeeld dicht bij partner, kinderen of een vertrouwde wijk blijven.
De wachttijden lopen uiteen: 2.500 wachten tot twee weken, 1.642 twee tot vier weken en 1.210 vier tot zes weken. Verder wachten 2.949 zes tot dertien weken, 3.701 drie tot zes maanden, 2.928 zes tot twaalf maanden en 2.964 langer dan een jaar.
Wat is overbruggingszorg
Staat iemand op de wachtlijst en is er al zorg nodig, dan kan thuis overbruggingszorg worden ingezet via de Wet langdurige zorg (Wlz). Het CAK berekent daarvoor een maandelijkse eigen bijdrage voor verzekerden van achttien jaar en ouder.
De juridische basis ligt in artikel 3.2.5 Wlz (eigen bijdrage bij algemene maatregel van bestuur) en artikel 3.3.1.1 van het Besluit langdurige zorg (verplichting voor 18+). Thuis betaal je in principe het tarief dat hoort bij een modulair pakket thuis.
Hoeveel betaal je thuis
In 2026 ligt de gewone lage bijdrage voor Wlz-zorg tussen €212,60 en €1.115,80 per maand. Kies of ontvang je een modulair pakket thuis (mpt) of een pgb, dan wordt dit bedrag verlaagd met €182,20 per maand.
Daarmee komt de eigen bijdrage voor thuiszorg in 2026 uit tussen minimaal €30,40 en maximaal €933,60 per maand. De hoogte hangt af van inkomen en vermogen van twee jaar eerder, zoals het CAK dat op basis van belastinggegevens meeneemt.
Vast bedrag bij maximaal 20 uur
Ontvang je hooguit twintig uur zorg per maand in natura via een modulair pakket thuis, zónder pgb, andere Wlz-zorg of deeltijdverblijf, dan geldt een vast minimumtarief: €30,40 per maand. Handig voor wie beperkte ondersteuning nodig heeft.
De zorgaanbieder levert de uren doorgaans binnen drie maanden aan bij het CAK. Ongeveer vijf maanden later volgt dan automatisch een correctiefactuur. Zie je het eerder aankomen, dan kun je de informatie zelf tijdig doorgeven aan het CAK.
Wanneer start de bijdrage
Belangrijk om te weten: je betaalt niet vanaf de datum van je CIZ-indicatie, maar vanaf de maand waarin de zorg feitelijk wordt geleverd. Dat is wettelijk vastgelegd en voorkomt dat je betaalt voordat er echt zorg loopt.
Het CAK mag de bijdrage maximaal twaalf maanden met terugwerkende kracht vaststellen. Bij een pgb geldt hetzelfde principe: de teller start in de eerste maand waarover het pgb daadwerkelijk is toegekend en besteed.
Naar een instelling verhuizen
Verhuis je naar een verpleeghuis, of ontvang je overbruggingszorg in een instelling of ziekenhuis, dan betaal je in principe eerst vier maanden de lage bijdrage. Voor ongehuwde verzekerden loopt die van €212,60 tot €1.115,80 per maand.
Die “instellingsperiode” is bedoeld als zachte landing, zeker in de hectische eerste maanden van een verhuizing. Het scheelt financieel en geeft ruimte om praktische zaken te regelen, zoals opzeggen van huur of verkoop van de woning.
Wanneer switch je naar de hoge bijdrage
Na vier maanden in een instelling gaat voor alleenstaanden de hoge bijdrage gelden: in 2026 maximaal €3.061,80 per maand en in 2027 maximaal €3.149,40. Dat is een forse stap, dus het loont om hierop voorbereid te zijn.
Er zijn uitzonderingen. Stroom je door na het bereiken van de maximale duur van ggz-verblijf onder de Zorgverzekeringswet, dan vervalt de viermaandenregeling. Ook bij heropname binnen vier maanden na een periode met hoge bijdrage kan de hoge bijdrage direct herleven.
Partner nog thuis
Woont je partner nog thuis, dan blijf je ook na vier maanden de lage bijdrage betalen. Dat geldt óók als je partner zelf thuis Wlz-zorg ontvangt of een pgb heeft. Het systeem voorkomt dat twee huishoudens financieel in de knel komen.
Let wel op bij de AOW-keuze via de SVB. Kiezen jullie voor AOW voor ongehuwden, dan telt de verpleeghuisbewoner ineens als alleenstaand. In dat geval kan de hoge bijdrage alsnog gaan gelden, met alle financiële gevolgen van dien.
Hoe berekent het CAK jouw bijdrage
Het CAK gebruikt doorgaans inkomens- en vermogensgegevens van twee jaar terug om je maandbedrag te bepalen. Denk aan belastbaar inkomen, spaargeld en bepaalde aftrekposten. Wie wil, kan online een voorlopige inschatting maken met de CAK-rekentool.
Komt je huidige situatie flink anders uit dan twee jaar geleden, licht het CAK dan in en overleg met je zorgkantoor. Soms is maatwerk mogelijk of volgt er later een herberekening. Vraag je aanbieder bovendien om inzicht in de ingediende zorguren.
Waarom die wachttijden oplopen
De vergrijzing dendert door, terwijl personeel schaars is en verpleeghuisbouw tijd kost. Bovendien wachten veel mensen specifiek op een voorkeurslocatie: liefst dichtbij partner, familie of eigen wijk. Begrijpelijk, maar het verlengt de wachtrij flink.
Die druk verplaatst zich naar huisartsen, wijkverpleging en mantelzorgers, die langer moeten overbruggen. Overbruggingszorg is dan essentieel, maar vraagt ook strakke coördinatie tussen aanbieder, zorgkantoor en familie om gaten in de planning te voorkomen.
Wat betekenen de regels in de praktijk
De combinatie van minima, kortingen en instellingsregels maakt het best complex, maar er zit wel logica achter. Beperkte thuiszorg blijft betaalbaar, intensieve instellingzorg wordt na vier maanden duurder, en een partner thuis dempt de rekening.
Toch kan de stap naar de hoge bijdrage financieel schrikken zijn. Daarom is het goed om vroegtijdig scenario’s door te rekenen, bijvoorbeeld bij aanstaande verhuizing of toenemende zorgzwaarte. Verrassingen zijn in de zorg onvermijdelijk, maar je portemonnee kun je wél voorbereiden.
Handige tips voor nu
Check op tijd het CAK-voorbeeldbedrag, overleg met je zorgkantoor over mpt of pgb, en laat je aanbieder zorguren snel doorgeven. Staat je partner thuis, bespreek dan de AOW-gevolgen zodat je niet onbedoeld in de hoge bijdrage belandt.
Heb je al een beschikking en lijkt de bijdrage niet te kloppen, neem contact op met het CAK en houd correspondentie en zorgoverzichten bij de hand. Jouw ervaring, vraag of tip over wachttijden of bijdragen? Deel ‘m op onze sociale media!
Bron: dagelijksestandaard.nl
