Een Moldavische arts liet TikTok deze week flink nadenken over een gevoelig onderwerp: afscheid nemen. In een korte, prikkelende video raadt dr. Viktor Ivanovik mensen af om een overledene te kussen. Niet uit kilheid, maar uit bezorgdheid voor gezondheid en veiligheid.
Zijn boodschap is kort en krachtig: “Kus de overledene nooit.” Die zin raakte een zenuw. Want tussen liefde, rituelen en rauwe rouwgevoelens zit een dunne grens. Mag je daar überhaupt regels op plakken? Toch zette zijn waarschuwing duizenden kijkers aan het denken.
Een video die schuurt met traditie
De video werd in rap tempo gedeeld en trok een golf aan reacties. Voor veel mensen is een laatste kus op het voorhoofd of de lippen een ultiem, intiem afscheid. Het voelt respectvol, troostend en soms simpelweg noodzakelijk om los te kunnen laten.
Precies daarom schuurt Ivanoviks advies. Het botst met ingebakken gewoontes en diepe emoties. Toch wil hij vooral bewustzijn vergroten: wat liefdevol voelt, kan gezondheidsrisico’s meebrengen. Niet om angst te zaaien, maar om informatie te geven die je anders misschien mist.
Wie is dr. Viktor Ivanovik
Ivanovik is een Moldavische arts met een groeiend publiek op TikTok, waar hij medische weetjes en no-nonsense voorlichting deelt. Met bijna driehonderdduizend volgers spreekt hij een brede groep mensen aan die snelle, duidelijke uitleg waardeert.
Dat bereik maakt elke uitspraak impactvol. Een korte video is geen medische handleiding, maar wel een startpunt voor het gesprek. En precies dat gebeurde: de reacties lieten zien hoeveel behoefte er is aan helderheid over wat veilig en verstandig is rond afscheid nemen.
Wat er in de eerste uren gebeurt
Rond negen uur na het overlijden start het natuurlijke ontbindingsproces merkbaar. Het lichaam koelt af, weefsels veranderen en bacteriën uit darmen en mond winnen terrein. Daarbij kunnen gassen en micro-organismen vrijkomen die je normaal niet van zo dichtbij tegenkomt.
In een mortuarium of rouwcentrum wordt het lichaam vaak gekoeld en soms gebalsemd. Dat remt processen en beperkt geurtjes, maar stopt ze niet volledig. Tijd, temperatuur en omstandigheden bepalen hoeveel risico er praktisch is bij direct, intiem contact.
De risico’s volgens de arts
Volgens Ivanovik kan een kus op een overledene je blootstellen aan bacteriën en sterke geuren die slijmvliezen irriteren. Hij waarschuwt dat dat zelfs je reukvermogen kan beïnvloeden, zeker bij langere blootstelling of als hygiëne niet optimaal is.
Daarnaast speelt nabijheid een rol: hoe dichter bij de mond en neus, hoe groter de kans op contact met micro-organismen. Zijn advies is daarom streng maar simpel: vermijd zoenen, zeker op de lippen, en kies liever voor afstandelijkere vormen van afscheid.
Hoe groot is het gevaar echt
Belangrijk om te weten: in goed geconditioneerde uitvaartomgevingen is het infectierisico doorgaans laag. De meeste overledenen vormen geen groot gevaar voor gezonde mensen, zeker wanneer er gekoeld wordt en professionals hygiënisch werken.
Toch is “laag” niet hetzelfde als “nul”. Bij bepaalde infectieziekten gelden extra voorzorgen en direct mond-op-mondcontact blijft onnodig risicovol. Bovendien kunnen sterke geuren en conserveringsmiddelen tijdelijk voor misselijkheid, hoofdpijn of irritatie aan ogen en neus zorgen.
Waarom we tóch willen kussen
Een laatste kus is vaak groter dan de handeling zelf. Het is een gebaar van nabijheid, een manier om liefde te tonen wanneer woorden tekortschieten. Voor families is het soms een traditie, voor anderen een impuls van het hart.
Rituelen helpen rouw dragelijk te maken. Iets aanraken, vasthouden of kussen kan houvast bieden in chaos. Dat begrip is cruciaal in dit gesprek: het gaat niet alleen over biologie, maar ook over wat mensen helpt door het moeilijkste moment heen te komen.
Reacties die binnenkwamen
Onder de video stroomden persoonlijke verhalen binnen. Een kijker schreef: “Ik heb mijn vader gekust en zou het nog een miljoen keer doen.” Het tekent de emotionele lading. Liefde en afscheid laten zich niet altijd door regels vangen.
Andere reacties klonken juist opgelucht: zij hadden nooit stilgestaan bij mogelijke risico’s. Voor hen bood de video een duwtje richting voorzichtiger keuzes. Het debat balanceert zo tussen hart en hoofd, tussen traditie en voorzorg.
Wat uitvaartprofessionals aanraden
Medewerkers van rouwcentra werken met strikte hygiëneprotocollen. Zij adviseren vaak om aanrakingen kort te houden en het gezicht te vermijden. Een kus op het voorhoofd via een doek, of een zachte aanraking van de hand, is een veiliger alternatief.
Handhygiëne blijft belangrijk, net als luisteren naar aanwijzingen van het personeel. Bij twijfel mag je altijd vragen naar de staat van de overledene, wat er is gedaan aan verzorging en wat verstandig is qua afstand en duur van het afscheid.
Richtlijnen en wetenschap
Algemene gezondheidsrichtlijnen stellen dat het risico op ziekteoverdracht door overledenen meestal beperkt is, behalve bij specifieke infecties. Denk aan zeldzame situaties met open tuberculose, cholera of virale hemorragische koortsen, waarbij extra beschermingsmaatregelen gelden.
Los daarvan kunnen sterke geuren, ontbindingsproducten en chemische middelen irritaties veroorzaken. Blijvend reukverlies is niet typisch, maar tijdelijke klachten zijn geen uitzondering. De bottomline: respecteer emoties, maar neem kleine, eenvoudige voorzorgsmaatregelen serieus.
Social media als klaslokaal
Platforms als TikTok maken medische onderwerpen toegankelijk, maar vragen om nuance. Een krachtige oneliner blijft hangen, terwijl de voetnoten soms wegvallen. Dat kan bewustzijn vergroten, maar ook zorgen voor verwarring of onnodige schrik.
De winst zit in het gesprek dat volgt: mensen stellen vragen, zoeken bronnen en praten met uitvaartverzorgers of artsen. Zo verandert een snelle video in een opstapje naar betere, persoonlijk passende keuzes rond afscheid en rituelen.
Veiliger afscheid nemen in de praktijk
Wil je dichtbij zijn, maar het risico beperken? Kies voor een korte aanraking van hand of voorhoofd, liever dan lip-op-lip. Blijf niet te lang vlakbij het gezicht en was je handen achteraf. Kleine aanpassingen, groot verschil.
Voel je spanning bij geur of ruimte, neem even afstand of vraag om een doekje of geurstille doek. Luister ook naar je eigen lichaam: duizelig, misselijk of tranend? Pauzeer, haal adem en hervat alleen als het goed voelt.
Balans tussen hart en hoofd
De kern van Ivanoviks boodschap is geen verbod op troost, maar een oproep tot voorzichtigheid. Een ritueel mag helen zonder onnodige risico’s. Wat voor de één troost is, kan voor de ander te spannend of onveilig voelen.
Daarom helpt het om vooraf met familie en uitvaartbegeleider af te stemmen wat passend is. Zo blijft er ruimte voor liefdevolle gebaren, met oog voor gezondheid. Wat vind jij: waar ligt voor jou de balans? Praat mee op onze socials.
Bron: newsner.com
