De natuurbrand in de Hoge Venen blijft uitbreiden. Waar vanmiddag nog 1600 hectare was verbrand, staat de teller inmiddels op zo’n 2700 hectare — een gebied ter grootte van Haarlem — en rukt het vuur op richting de Duitse grens.
Brand groeit snel in paar uur
De uitbreiding gaat vooral oostwaarts, richting de grens met Duitsland. Harde windvlagen draaien onvoorspelbaar, waardoor vuurfronten opsplitsen en hulpdiensten moeilijk kunnen sturen. Het veen en de drassige heide zijn bovendien moeilijk begaanbaar, wat het blussen vertraagt en gevaarlijk maakt.
Binnen enkele uren groeide het getroffen oppervlak van 1600 naar 2700 hectare. Daarmee geldt de brand nu als de grootste in de Belgische geschiedenis. De prioriteit ligt bij bescherming van dorpen en het omleiden van vuur rond kwetsbare natuur.
Evacuaties in de oostkantons
Het dorp Sourbrodt, in de provincie Luik, is deels ontruimd. Hulpdiensten gingen langs zo’n vijftien straten om bewoners te vragen te vertrekken. Ook in het nabijgelegen Bütgenbach moesten mensen uit enkele straten weg. In totaal gaat het om zeshonderd bewoners.
In twee andere plaatsen is gevraagd zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie. Bewoners pakken noodtassen, sluiten ramen en helpen buren zonder vervoer. Gemeenten richtten opvanglocaties in, met plek voor huisdieren en zorg voor mensen die ondersteuning nodig hebben.
Duitse grensregio paraat
Aan Duitse zijde moeten bewoners van vijf dorpen in de gemeente Monschau paraat staan voor vertrek. Of en wanneer zij weg moeten, hangt af van de ontwikkeling van de brand en de wind. Lokale autoriteiten communiceren via waarschuwingsapps en luidsprekers.
In Noordrijn-Westfalen keert ondertussen rust terug bij Gey: de twee duizend geëvacueerden mogen naar huis, omdat die brand onder controle is. Deelstaatpremier Hendrik Wüst herhaalt zijn oproep om bossen te mijden; de natuur is extreem kwetsbaar en elke vonk telt.
Hulp uit binnen- en buitenland
Meerdere EU-landen schieten te hulp. Er komt een helikopter uit Tsjechië en Zweden stuurt twee blusvliegtuigen. Nederland levert twee Chinooks van Defensie, voorzien van grote waterzakken. Ook Duitse brandweerlieden zijn opgeroepen. De inzet verloopt via het Europese civiele beschermingsmechanisme.
Door rook en draaiende windstoten kunnen luchtcapaciteiten niet overal veilig opereren. Een coördinatiecentrum bepaalt voortdurend waar waterdroppingen het meeste effect hebben. Koning Filip bedankte de hulpdiensten voor hun inzet en sprak steun uit voor getroffen inwoners, hulpverleners en brandweerlieden.
Koning spreekt waardering uit
Zijn dankwoord klinkt misschien symbolisch, maar het doet veel voor teams die al urenlang onder zware omstandigheden werken. Brandweerlieden lopen door dichte rook, sjouwen slangen door moerasachtig terrein en draaien lange diensten, vaak samen met vrijwilligers en boswachters.
Ook voor bewoners en ondernemers in de regio is de koninklijke aandacht een hart onder de riem. Horeca, B&B’s en buitensportzaken zien reserveringen wegvallen en helpen intussen waar mogelijk, met koffie voor ploegen of het beschikbaar stellen van sanitaire voorzieningen.
Toeristen gevraagd te vertrekken
De Hoge Venen is een geliefd wandel- en fietsgebied, precies op het snijvlak van Frans- en Duitstalig België. Dat betekent veel dagjesmensen en vakantiegangers. Autoriteiten vragen hen dringend richting veiliger gebied, of naar huis, te vertrekken om ruimte te maken.
Parkeerplaatsen en populaire startpunten voor wandelroutes zijn afgesloten. Paden die nog open lijken, kunnen abrupt worden ontruimd. Wie rook ruikt of ziet, blijft beter binnen, houdt ramen gesloten en vermijdt inspanning; rookdeeltjes kunnen klachten geven, zeker bij kinderen of longpatiënten.
Waarom het veen zo moeilijk dooft
Veen bestaat uit half vergaan plantenmateriaal dat veel koolstof bevat. Als het eenmaal droog en ontbrand is, kan het ondergronds smeulen en dagenlang doorbranden, zelfs zonder zichtbare vlammen. Dat maakt het verraderlijk: ogenschijnlijk gedoofde plekken kunnen later plots weer oplaaien.
Water uit de lucht helpt, maar bereikt niet altijd de smeulende lagen. Teams leggen daarom brandgangen aan, graven om met machines en blijven nathouden. Zelfs na de brand kan nablussen weken duren, totdat veenbodems weer verzadigd zijn met vocht.
Weersomstandigheden en vooruitzicht
Hoe de komende dagen verlopen, hangt sterk af van wind en luchtvochtigheid. Draait de wind richting oosten of neemt hij toe, dan kan de brand opleven waar vuur al voorbij leek. Eventuele buien zouden helpen, maar harde wind bemoeilijkt luchtoperaties.
Brandweerploegen proberen het vuur te ‘ankeren’ aan natuurlijke barrières, zoals wegen en beken. Waar dat lukt, ontstaan buffers die dorpen beschermen. Nachts wordt vaak defensiever gewerkt, met focus op monitoring, nablussen en het voorkomen van nieuwe ontstekingen door vliegvuur.
Impact op verkeer en leefomgeving
Door rook en afzettingen zijn verschillende wegen in de Oostkantons afgesloten, met omleidingen die extra reistijd kosten. Grensverkeer ondervindt hinder door wisselende maatregelen aan beide zijden. Openbaar vervoer past dienstregelingen aan wanneer rook de veiligheid van reizigers of personeel bedreigt.
In omliggende gemeenten worden luchtkwaliteitsmetingen gedeeld via websites en apps. Scholen en sportclubs passen activiteiten aan wanneer rook passeert. Kwetsbare groepen, zoals ouderen, zwangeren en mensen met longaandoeningen, krijgen advies om inspanning te vermijden en medicatie binnen handbereik te houden.
Wat je nu zelf kunt doen
Volg officiële kanalen van gemeente en brandweer en zet waarschuwingsapps aan. Pak een tas met documenten, medicijnen, opladers, water en kleding. Denk aan huisdieren en reservesleutels. Bel alleen 112 bij direct gevaar, en laat drones of eigen bluspogingen achterwege.
Moet je vertrekken, check buren die hulp nodig hebben, sluit gas en ramen, en laat je bestemming weten. Deel informatie bewust om geruchten te voorkomen. Hoe ervaar jij de situatie of hulpacties? Laat het ons weten op onze sociale media.
Bron: nos.nl
