Wie deze maand op zoek gaat naar een nieuw energiecontract, kan een onaangename verrassing verwachten. De gasprijs is bij de eerste aanbieders door de grens van 1,70 euro per kubieke meter geschoten, en de stijging is nog niet voorbij.
Ter vergelijking: in januari van dit jaar, een maand waarin het in Nederland stevig vroor, lag het tarief nog 55 cent lager. Ook woensdag ging de groothandelsprijs opnieuw omhoog.
De grens van 1,70 euro is gesneuveld
Het duurste vaste jaarcontract dat nu wordt aangeboden, komt uit op 1,73 euro per kubieke meter gas. Dat is een niveau waar veel huishoudens tot voor kort niet serieus rekening mee hielden.
Opvallend is dat het niet alleen kleine spelers zijn die hoog inzetten. Ook bedrijven die maandenlang de kans hadden om goedkoper in te kopen, blijken de prijsstijging inmiddels volledig door te rekenen aan nieuwe klanten.
Ook de grote leveranciers zitten hoog
Energiereus Vattenfall rekent 1,71 euro per kubieke meter, Eneco komt uit op 1,68 euro. Het verschil met de duurste aanbieder is dus klein, wat laat zien dat de hele markt dezelfde kant op beweegt.
Voor consumenten betekent dat weinig ruimte om te shoppen. Waar vergelijken vroeger nog tientjes kon opleveren, gaat het nu vooral om de vraag of je het risico van verdere stijgingen wil dragen.
Waarom oktober en november extra pijn doen
In deze twee maanden lopen traditioneel veel energiecontracten af. Precies op het moment dat de verwarming weer aangaat, moeten dus grote groepen huishoudens een nieuwe keuze maken tegen de huidige tarieven.
Vaak gaat het om mensen van wie het vaste contract is verlopen en die daardoor automatisch zijn beland in een variant met variabele prijzen. Die volgt de markt en dus ook de recente stijgingen.
'Een trigger om te kijken'
Geert Wirken van prijsvergelijker Keuze.nl ziet dat de kalender een rol speelt. „Als de cv-ketel in oktober weer gaat branden, is dat een trigger om naar het energiecontract en de energieprijzen te kijken.”
Volgens hem schrikken mensen dan van wat ze aantreffen. „Je zou denken dat het niet meer hoger kan, maar als er nog meer onrust in de wereld komt, dan gaat de prijs gewoon verder omhoog.”
Voorspellingen die binnen een week verouderen
Hoe snel het gaat, blijkt uit de prognoses. Nog maar een week geleden hielden marktvorsers het op een gasprijs van rond de 1,60 euro voor deze winter. Daar is inmiddels een dubbeltje bijgekomen.
Energie-expert Martien Visser durft niet uit te sluiten dat het tarief verder oploopt. De vraag naar gas is groot en de wereldmarkt reageert nerveus op elk nieuw signaal van onrust.
Amerikaans vloeibaar gas bepaalt het spel
Visser wijst op de concurrentie tussen afnemers. „Europa moet nog heel veel gas inkopen. De Aziatische landen ook en de producenten spelen ons een beetje tegen elkaar uit”, zegt hij over de huidige markt.
De winnaars zijn duidelijk. „De Amerikaanse producenten van vloeibaar lng zijn nu de grote jongens op de gasmarkt en profiteren ervan”, aldus Visser. Europese huishoudens betalen die rekening uiteindelijk gewoon mee.
Stroom gaat vrolijk mee omhoog
Het blijft niet bij gas. Omdat elektriciteit voor een deel nog altijd met gas wordt opgewekt, kruipt ook de stroomprijs mee. In januari kostte een kilowattuur nog 23 cent.
Bij nieuwe contracten staat de teller inmiddels op 30 cent per kilowattuur. Een stijging van zeven cent lijkt beperkt, maar tikt bij een gemiddeld jaarverbruik behoorlijk aan op de eindafrekening.
Zoveel ga je gemiddeld extra betalen
Reken het maar eens door. Een gezin dat 1100 kubieke meter gas en 3000 kilowattuur stroom per jaar verbruikt en nu een nieuw jaarcontract afsluit, betaalt ongeveer 700 euro meer dan in januari.
Dat is puur het verschil in tarieven. Wie daar de gevolgen van het aflopen van de salderingsregeling bij optelt, kan volgend jaar zomaar duizend euro extra kwijt zijn.
Koopkrachtplaatjes alweer achterhaald
Visser is er kort over. „De koopkrachtplaatjes voor Prinsjesdag kunnen de la weer in”, stelt hij. De cijfers die eerder werden gepresenteerd, houden geen rekening met deze snelle prijsontwikkeling op de energiemarkt.
Voor huishoudens betekent dat opnieuw rekenen aan de keukentafel. Vooral wie net dacht dat de energierekening eindelijk voorspelbaar was geworden, wordt nu met een nieuwe realiteit geconfronteerd.
Wanneer daalt de prijs weer?
Op de Europese groothandelsbeurs TTF blijven de prijzen tot en met maart hoog. Pas in april, als de lente begint en de vraag naar verwarming afneemt, verwachten handelaren dat de tarieven gaan zakken.
Er is nog een scenario dat de markt kan omgooien. Komt er plotseling vrede in het Midden-Oosten, dan stroomt er weer veel gas uit die regio naar Europa en kunnen prijzen snel dalen.
Geen herhaling van de piek van 2023
Toch verwacht Visser niet dat we terugkeren naar het niveau van de energiecrisis in 2023. Toen piekte een kubieke meter aardgas op 2,50 euro. „Dat was belachelijk hoog. De situatie is nu anders.”
Hij legt uit waarom. „We hadden toen geen lng-terminals, dus geen mogelijkheid om grootschalig vloeibaar gas in te zetten. Europa heeft nu veel meer mogelijkheden om gas in te kopen en we zijn kapitaalkrachtig.”
Duur, maar wel voorraad
Dat laatste is schrale troost, geeft Visser toe. „We betalen ons blauw, maar we hebben wel genoeg gas”, zegt hij. Van schaarste is dus geen sprake, van een pijnlijke rekening wel.
Het verschil met twee jaar terug zit vooral in de flexibiliteit. Europa kan nu op meerdere plekken tegelijk inkopen, waardoor extreme uitschieters minder waarschijnlijk zijn dan tijdens de vorige crisis.
Vast of variabel: wat kies je?
Een eenduidig advies is er niet. Een driejarig contract kan goedkoper uitpakken dan een eenjarig, maar dalen de prijzen volgend jaar, dan zit je nog twee jaar aan een te hoog tarief vast.
Visser: „Wat je moet doen, hangt af van je risicobereidheid. Als je zegt: ik kan die 1,70 euro nog betalen, maar ik wil niet het risico lopen dat ik nog meer moet betalen, dan kun je nu naar een vast contract kijken.”
Let ook op de kleine lettertjes
De kale tarieven vertellen niet het hele verhaal. Ook de vaste kosten die een leverancier rekent, bepalen wat er uiteindelijk maandelijks van je rekening wordt afgeschreven. Vergelijken blijft dus meer dan alleen naar centen per kuub kijken.
Daarnaast spelen eventuele cashbackacties mee in het uiteindelijke maandbedrag. Een contract met een iets hoger tarief kan door zulke voorwaarden op jaarbasis toch gunstiger uitvallen dan een aanbieding die op het eerste gezicht scherper lijkt.
Bron: ad.nl
