Een kort berichtje op Truth Social, meer was er niet voor nodig om de hoop even te laten opflakkeren. Donald Trump kondigde aan dat Rusland en Oekraïne per direct stoppen met aanvallen op elkaars energievoorzieningen.
Maar terwijl die woorden online rondgingen, sloegen in Kyiv gewoon weer drones in. Wat volgde was geen wapenstilstand, maar verwarring, ergernis en een omstreden brandstofdeal die de verhoudingen compleet op scherp zette.
Het bericht dat alles in gang zette
“Per direct geldt er een energiebestand in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Beide partijen hebben ermee ingestemd. Breek het niet!”, schreef Trump op zijn eigen platform. Verdere uitleg gaf de Amerikaanse president niet.
Geen tijdpad, geen voorwaarden, geen handtekeningen. Alleen die paar zinnen. Precies dat gebrek aan details maakte het bericht vanaf het eerste moment verdacht voor iedereen die de oorlog van dichtbij volgt.
In Kyiv klonk een heel ander geluid
Verslaggever Chris Colijn, die in de Oekraïense hoofdstad zit, zag in de aankondiging geen enkel teken dat de aanvallen zouden stoppen. “Het heeft er alle schijn van dat Trump gewoon maar wat roept”, zei hij nuchter.
Die inschatting bleek al snel terecht. President Volodymyr Zelensky meldde dat ook ná Trumps bericht een energiecentrale in Kyiv werd geraakt door een Russische Shahed-drone. Ook in Charkiv zouden energievoorzieningen zijn aangevallen.
Oekraïne wil wel, maar stelt een voorwaarde
Zelensky had een dag eerder al laten weten dat hij best wil stoppen met de aanvallen op energie-infrastructuur, maar dat Poetin daar volgens hem niet aan wil. Het Oekraïense aanbod lag er dus eigenlijk al.
“Oekraïne zal bereid zijn de aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken als Rusland stopt met de aanvallen op onze energie-infrastructuur”, stelde hij. “Alle stappen tot de-escalatie moeten wederzijds zijn en worden ondersteund door concrete garanties.”
Wachten op uitleg uit Washington
Tegen nieuwssite Axios herhaalde Zelensky na Trumps bericht dat Oekraïne meedoet zodra Rusland instemt met een energiebestand. Van een eenzijdige stop wil hij niets weten, want dan ligt zijn land opnieuw open.
Tegelijk zei de Oekraïense president te wachten op meer informatie uit Washington over wat zo’n bestand nu precies inhoudt. Wie stopt waarmee, en wie controleert dat? Die vragen bleven voorlopig onbeantwoord.
Dit was niet de eerste aankondiging
Trump praat vaker over het beëindigen van de oorlog, en ook dit nieuws had een vervelend bekend randje. Vorige maand kwam hij met vrijwel dezelfde boodschap naar buiten, met weinig resultaat op de grond.
Van een echte stop op aanvallen op energievoorzieningen kwam het toen niet. Eind september begon Rusland juist opnieuw met gerichte aanvallen op het Oekraïense energienet, uitgerekend in de aanloop naar het koude seizoen.
Waarom beide kampen er baat bij hebben
Toch is een pauze op papier voor allebei aantrekkelijk, legt Colijn uit. “Voor Rusland is het belangrijk dat de aanvallen op de olieraffinaderijen stoppen: dan blijven de olie-inkomsten op peil en kunnen ze diesel exporteren.”
Voor Oekraïne telt iets anders, zeker nu de winter nadert. “Voor Oekraïne is het met het oog op de winter belangrijk dat de energiecentrales intact blijven: dan heeft de bevolking elektriciteit.”
De deal die het sentiment liet kantelen
Maar vrijdag gebeurde er iets wat de stemming volledig deed omslaan. Rusland en de Verenigde Staten sloten een akkoord waarvan plotseling bekend werd dat de VS diesel gaat kopen bij Rusland.
“Dat mag niet, want er zijn sancties vanuit de VS opgelegd tegen Rusland”, zegt Colijn. En wat het in Kyiv nog pijnlijker maakte: “Oekraïne wist bovendien van niets.” Een bondgenoot die buitenspel stond.
Zelensky reageert met nauwelijks verhulde woede
De Oekraïense president liet zijn teleurstelling op X niet onder stoelen of banken verdwijnen. “Cadeaus aan Poetin brengen geen vrede en leveren de beschaafde wereld niets op”, schreef hij over de brandstofafspraak.
Het is een zin die vooral laat zien hoe de verhoudingen erbij liggen. Een land dat dagelijks drones over zich heen krijgt, ziet zijn belangrijkste bondgenoot zaken doen met de aanvaller.
De verkiezingen op de achtergrond
Volgens Colijn heeft het Amerikaanse besluit alles te maken met de midterms, de tussentijdse verkiezingen die in november worden gehouden. En zoals vaker in de Verenigde Staten speelt de prijs aan de pomp daarbij een hoofdrol.
De benzineprijs is hoog door de oorlog in het Midden-Oosten, mede doordat de Straat van Hormuz weer dicht is. Russische brandstof naar de VS halen moet die prijsstijgingen drukken, is de gedachte.
Oekraïne is Trump zat
Daarmee ondermijnt de Amerikaanse president volgens Colijn zijn eigen gesprekken met Kyiv. Je kunt moeilijk bemiddelen in een oorlog terwijl je tegelijk een handelsakkoord sluit met de partij die de drones afvuurt.
De sfeer in Oekraïne is er navenant naar. “In Oekraïne zijn ze helemaal klaar met Donald Trump”, vat de verslaggever samen. Het geduld met wisselende verhalen uit Washington is er duidelijk uit.
Zelf bedacht, denkt de verslaggever
Colijn vermoedt dat het aangekondigde staakt-het-vuren vooral uit Trumps eigen koker komt. “Hij wil vooral heel graag dat Oekraïne stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen”, zegt hij over de werkelijke prioriteit van de president.
“Of Rusland dan ook stopt met aanvallen, lijkt hem niet zoveel te boeien.” Daarmee wordt het vermeende bestand vooral een manier om de Russische olieproductie te beschermen, en niet de Oekraïense stroomvoorziening.
De kans op een echte wapenpauze
Dat er daadwerkelijk een energiebestand van de grond komt, acht Colijn klein. “Gistermiddag is er nog een drone ingeslagen op een energiecentrale in Kyiv, en zo gaat dat hier dag en nacht door.”
Zijn conclusie laat weinig ruimte voor optimisme: “Dit is niet een indicatie dat het ineens gaat stoppen.” Zolang de inslagen doorgaan, blijft de aankondiging vooral een bericht op een telefoonscherm.
Een nieuwe dreiging boven de stad
Intussen verandert ook de oorlog zelf van karakter. Rusland zet nieuwe drones in die sneller zijn en bovendien hoger vliegen dan de types waar Oekraïne de afgelopen jaren aan gewend is geraakt.
Dat maakt het onderscheppen lastiger, juist nu energiecentrales het doelwit zijn en de winter dichterbij komt. Voor de mensen in Kyiv en Charkiv telt uiteindelijk maar één vraag: blijft de stroom aan?
Bron: rtl.nl
