De landelijke leeftijdskorting voor 65-plussers in bus, tram en metro verdwijnt op 1 januari 2027. Tegelijkertijd komt er één landelijke afspraak: kinderen van 4 tot en met 11 jaar reizen onder begeleiding gratis in al het regionale ov.
Wat er verandert
Provincies en vervoerregio’s, verenigd in samenwerkingsverband DOVA, schrappen de vaste 65-pluskorting in bus, tram en metro. In ruil daarvoor krijgt het hele land een duidelijke kindregeling, zodat overal dezelfde spelregels gelden en gezinnen weten waar ze aan toe zijn.
De verandering geldt alleen voor regionaal ov: bussen, trams en metro’s. In de trein bestond gratis meereizen voor kinderen al op veel trajecten; dat principe wordt nu doorgetrokken naar het stads- en streekvervoer, met één herkenbare landelijke afspraak.
Waarom deze keuze
Volgens DOVA dwingen krappe ov-budgetten tot keuzes. Om het netwerk betrouwbaar en betaalbaar te houden, kiezen provincies en vervoerregio’s voor gerichte ondersteuning. In plaats van een brede leeftijdskorting gaat er geld naar maatregelen die specifieke doelen dienen.
Die doelen zijn onder meer: gezinnen ontzorgen, drempels verlagen voor jonge reizigers en zo op termijn het ov-gebruik laten groeien. Wie op jonge leeftijd leert overstappen en inchecken, voelt zich later sneller thuis in bus, tram en metro.
Gratis ov voor kinderen
Kinderen van 4 tot en met 11 jaar reizen straks zonder te betalen mee in bus, tram en metro, mits zij worden begeleid. Zo wordt een lappendeken aan regionale acties vervangen door één landelijke, herkenbare en makkelijk te communiceren regeling.
Het uitgangspunt is simpel: een betalende begeleider, bijvoorbeeld een ouder, verzorger of leerkracht, mag maximaal drie kinderen gratis meenemen. Daarmee blijft de sociale controle gewaarborgd en is meteen duidelijk wanneer de regeling wél en niet geldt.
Hoe begeleiding werkt
Begeleiding betekent in dit geval: meereizen met iemand die zelf een geldig, betaald vervoerbewijs heeft. Dat kan een enkele reiziger zijn of een groep, zoals een klas tijdens een uitje. Zonder betalende begeleider geldt geen gratis meereizen.
De precieze invulling, zoals leeftijdscontrole, e-tickets en eventuele instapvoorwaarden per vervoerder, wordt richting 2027 verder uitgewerkt. DOVA geeft aan tijdig en eenduidig te willen communiceren, zodat ouders en scholen niet per regio regels hoeven na te pluizen.
Eén regeling voor het hele ov
Nu bestaan er al kindvriendelijke acties bij sommige vervoerders, en op de trein gold gratis meereizen vaak al. Door alles te harmoniseren ontstaat een herkenbaar systeem, wat drempels wegneemt en misverstanden bij overstappen tussen regio’s en modaliteiten voorkomt.
Zo’n landelijke lijn maakt campagnes eenvoudiger en helpt ook reizigers uit het buitenland of andere delen van het land. Wie de regels eenmaal kent, kan ze overal toepassen, zonder per provincie uit te zoeken of uitzonderingen gelden.
Reacties van ouderenorganisaties
Organisaties die opkomen voor senioren vrezen groeiende ongelijkheid en een stapeling van mobiliteitskosten. Zij benadrukken dat het ov voor veel ouderen geen luxe is, maar een voorwaarde om zelfstandig te blijven, mantelzorg te bieden en sociale contacten te onderhouden.
Volgens onderzoek vindt ongeveer twee op de drie 65-plussers het ov nu al te duur. Bij ouderen met een smalle beurs loopt dat aandeel zelfs op tot boven de 90 procent. De vrees: minder ritten, meer isolement en gemiste zorgafspraken.
Gevolgen voor betaalbaarheid
Seniorenorganisaties, verenigd in de Seniorencoalitie, stellen dat circa 3,8 miljoen 65-plussers nu nog in aanmerking komen voor de leeftijdskorting. Het schrappen daarvan zou een flinke hap nemen uit het toch al krappe budget van veel gepensioneerden.
Zij vinden investeren in kinderen verstandig, maar willen dat dit niet ten koste gaat van de mobiliteit van ouderen. Hun oproep aan overheden: zoek een oplossing die kwetsbare senioren gericht compenseert of bied alternatieven via lokale kortingspassen.
Wat zegt DOVA
DOVA-directeur Jan van Selm noemt de kindregeling een investering in de reizigers van morgen. “Wat je jong leert, neem je de rest van je leven mee”, zegt hij, wijzend op het gemak waarmee kinderen ov-vaardig worden als ze vroeg instappen.
Volgens het samenwerkingsverband is het onvermijdelijk om keuzes te maken met het beschikbare geld. Door te focussen op maatregelen met veel maatschappelijk effect, zoals jeugdbeleid, hopen de betrokken overheden het ov robuust en betaalbaar te houden voor komende jaren.
Wie er aan tafel zit
In DOVA werken de twaalf provincies samen met de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het OV-bureau Groningen Drenthe. Zij verdelen concessies, maken tarievenafspraken en stemmen beleid af met vervoerders in hun gebieden.
De landelijke kindregeling ontstaat omdat deze partijen hun beleid gelijktrekken. De afschaffing van de 65-pluskorting en de invoering van gratis meereizen voor kinderen worden zo tegelijk, consistent en op dezelfde datum doorgevoerd in alle betrokken regio’s.
Wat betekent dit voor 65-plussers
De nationale leeftijdskorting in bus, tram en metro verdwijnt, maar dat betekent niet automatisch dat elke korting voor senioren stopt. Regio’s en gemeenten kunnen nog steeds eigen kortingsproducten aanbieden, bijvoorbeeld via stadspassen of actieperiodes buiten de spits.
Toch zullen veel ouderen de gevolgen voelen, zeker wie regelmatig reist of geen alternatief heeft voor bus of metro. Voor hen telt elke euro, en een structurele korting wegnemen kan leiden tot minder ritten en minder bewegingsvrijheid.
Tijdlijn en invoering
De nieuwe situatie gaat in op 1 januari 2027. Tot die tijd blijft de bestaande praktijk van kracht, inclusief regionale regelingen. Vervoerders en overheden gebruiken de tussenliggende jaren om techniek, communicatie en dienstverlening op de nieuwe regels aan te passen.
Richting de invoeringsdatum volgt meer uitleg over praktische zaken, zoals hoe je als begeleider incheckt, of er leeftijdsbewijs nodig is en welke afspraken er gelden bij drukte. Doel: duidelijke spelregels, weinig rompslomp, en een soepele start in 2027.
Wat reizigers nu kunnen doen
Gezinnen kunnen alvast kijken welke ritten straks goedkoper worden en hoe ze hun reizen plannen met één betalende volwassene en maximaal drie kinderen. Scholen en bso’s kunnen inventariseren welke uitstapjes makkelijker en voordeliger worden met de nieuwe landelijke afspraak.
Voor 65-plussers loont het om lokale pasjes en kortingsregelingen in de gaten te houden, en om reisgedrag te plannen op daluren of met voordeelabonnementen waar beschikbaar. Ook mantelzorgers kunnen meedenken over slimme routes, combinaties en alternatieven zoals deelvervoer.
Blik op de langere termijn
Achter de schermen worstelt het ov al jaren met stijgende kosten voor personeel, energie en materieel, terwijl reizigersaantallen na corona niet overal volledig zijn hersteld. Gerichter inzetten van schaarse middelen is daarom een terugkerend thema bij provincies en vervoerregio’s.
De inzet op jonge reizigers kan op termijn nieuw publiek binden, wat inkomsten en draagvlak oplevert. De keerzijde: zonder compenserende maatregelen kan een groep ouderen afhaken. Het is aan regio’s en kabinet om die balans de komende jaren te houden.
Praat mee
Wat vind jij van het schrappen van de 65-pluskorting in ruil voor gratis ov voor kinderen? Begrijpelijke prioriteit of onnodig hard voor ouderen? Deel je ervaringen en ideeën: wat werkt, wat mist, en welke oplossingen zie jij?
Reageer op onze socialmediakanalen en praat mee met andere lezers. Samen houden we het gesprek eerlijk en praktisch, zodat iedereen straks weet waar hij of zij aan toe is. We lezen graag jouw reactie en nemen inzichten mee in vervolgartikelen.
Bron: hartvannederland.nl
