Wie de peilingen volgt, ziet het weer gebeuren: kiezers schuiven, twijfelen en wisselen sneller dan voorheen. In de nieuwste meting van Maurice de Hond (31 juli en 1 augustus) verschuiven zetels stevig, met pijnlijke verliezen voor de coalitie.
Coalitie voelt de druk
Waar D66, VVD en CDA na de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 samen nog 66 zetels hadden, blijven er in deze peiling 47 virtuele zetels over. De daling zet door en verkleint de speelruimte van het minderheidskabinet zichtbaar.
Niet één partij vangt de klap; alle drie leveren in. Dat maakt regeren lastiger: minder comfort bij het sluiten van deals, meer nervositeit in de achterban en een Kamer waar meerderheden per dossier moeten worden gezocht.
D66 zakt het hardst
De zwaarste tik valt bij D66, dat in deze meting uitkomt op 18 zetels. De VVD zakt naar 16 en het CDA houdt nog 13 over. Dat zijn niet alleen cijfers, maar ook signalen van snel afbrokkelend geduld.
Regeren verhoogt de lat: beloften moeten zichtbaar landen, anders keert de gunst zich razendsnel. Juist nu beleid complex en traag uitlegbaar is, lopen teleurstellingen op en verdampt de bonus die traditioneel bij ‘verantwoordelijkheid nemen’ hoorde.
Waar gaan die zetels naartoe
De afkalvende coalitiezetels verdwijnen niet in het niets, maar stromen vooral richting Forum voor Democratie, JA21 en PRO. Opvallend: ook de PVV levert in, en juist FVD plukt daar het meest de vruchten van.
In de ranglijst klimt PRO naar 24 zetels en pakt daarmee de koppositie. Daarachter ontstaat een dicht blok: D66, FVD, PVV en JA21 komen alle vier uit op 18 zetels en delen zo de tweede plaats.
Historische opsteker voor FVD en JA21
Voor JA21 voelt dit als een mijlpaal: voor het eerst sinds de oprichting deelt de partij in De Honds peiling de tweede plek. Groei die niet alleen meetbaar is, maar ook mentaal gewicht geeft op rechts.
Ook FVD laat een opmerkelijke sprong zien en staat voor het eerst sinds 2019 weer zo hoog. Toen was de partij, onder Thierry Baudet, zelfs kortstondig de grootste in de peilingen, met verwachtingen die torenhoog reikten.
Waarom kiezers nu bij FVD en JA21 uitkomen
De onderstroom is duidelijk: onvrede drijft de verschuivingen. FVD trekt vooral voormalige PVV-stemmers, maar snoept ook bij VVD, JA21 en BBB. Die mix maakt de winst breder dan een simpele overstap van één buurlijst.
Bij JA21 komt de groei juist vooral uit de VVD-hoek. Daarnaast wint de partij stemmen bij PVV, BBB en CDA. Het laat zien hoe vloeibaar de kiezersroute is geworden: minder ideologische trouw, meer momentum en gevoel.
Trouwe achterban versus twijfelaars
Wat uitspringt: FVD-kiezers blijven uitzonderlijk loyaal. Ongeveer 95 procent van de mensen die in 2025 op FVD stemden, zegt dat opnieuw te doen. Zo’n mate van trouw is zeldzaam en maakt de partij minder kwetsbaar voor hypes.
Bij de regeringspartijen is het omgekeerde zichtbaar. Een relatief grote groep voormalige kiezers weet niet meer wat te stemmen en zweeft. Juist dat onzekere midden kan de komende maanden nog voor flinke verrassingen zorgen.
Vertrouwen in het kabinet brokkelt af
Niet alleen zetels staan onder druk; ook het vertrouwen in het kabinet brokkelt af. Respondenten gaven een rapportcijfer tussen 1 en 10. Onder (oud-)VVD-stemmers is de klap het grootst en zakt de waardering het hardst.
Mensen die nu nog VVD zouden stemmen, geven gemiddeld een 5,8. Wie in 2025 wél VVD stemde en dat nu niet meer zou doen, komt uit op een 4,3. Bij D66 en CDA is het verschil kleiner.
Bekendheid van ministers speelt mee
Bekendheid blijkt ook een factor. Een flink deel van de ondervraagden kent sommige nieuwe ministers nauwelijks. Minister van Economische Zaken en Klimaat Heleen Herbert is volgens deze peiling het minst bekend; ruim een derde zegt haar niet te kennen.
Onbekend maakt onbemind, zeker wanneer beleid technisch is en uitleg vraagt. Als gezichten onvoldoende zichtbaar zijn, wordt draagvlak bouwen ingewikkelder. Communicatie en profilering worden daarmee niet bijzaak, maar een harde randvoorwaarde om steun vast te houden.
Discussie over samenwerking en koers
Over samenwerking lopen de voorkeuren uiteen. D66-kiezers zien relatief vaak een combinatie met PRO zitten, terwijl VVD-stemmers daar juist weinig voor voelen. CDA-kiezers zitten ertussenin en kijken opvallend vaak richting JA21 voor mogelijke coalities of deals per dossier.
Opvallend breed is de steun voor ‘constructieve oppositie’. Gemiddeld vindt ruim 70 procent dat oppositiepartijen voorstellen moeten steunen als die passen bij hun eigen standpunten. Slechts 13 procent vindt dat oppositie een minderheidskabinet per definitie nooit mag helpen.
Vooruitblik richting 2027
Volgens Maurice de Hond past dit patroon in een bekend schema: regeringspartijen worden zelden beloond terwijl ze aan het stuur zitten. Als de trend doorzet richting de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2027, blijft de coalitie rond 22 Eerste-Kamerzetels hangen.
Besturen wordt dan eerder lastiger dan makkelijker. De grootste aardverschuiving zou bij BBB liggen, dat vrijwel al zijn Senaatszetels verliest, terwijl FVD en JA21 doorgroeien. Elke wetsbehandeling verandert zo in een schaakspel met wisselende meerderheden.
Wat dit betekent voor het politieke spel
Partijen die willen herstellen, zullen scherper moeten kiezen: minder vaag, meer zichtbaar resultaat. Verwacht strakkere boodschapdiscipline, microtargeting richting twijfelaars en meer lokale profilering. Succes hangt af van concrete dossiers waarop verschil wordt gemaakt én gezien.
Aan de rechterflank lonkt onderlinge competitie én samenwerking. FVD en JA21 vissen in deels dezelfde vijver, maar kunnen elkaar ook versterken door druk te zetten op VVD en PVV. Wie geloofwaardig blijft, wint; inconsistentie wordt direct afgestraft.
Hoe dit voelt aan de keukentafel
Voor veel kiezers voelt het simpelweg onrustig. Huishoudens zien prijzen, woningmarkt en migratie terug in hun dagelijks leven, terwijl Den Haag vaak traag schakelt. Die kloof voedt het gevoel: ik wil verandering, liever vandaag dan morgen.
Peilingen zijn momentopnames, maar wel met richting. Ze spiegelen frustraties én hoop en sturen politieke keuzes. Juist daarom worden elke zondagavond de grafieken gedeeld in appgroepen, en praten we erover aan die beruchte keukentafel.
Zo werd deze peiling gehouden
De meting van Maurice de Hond vond plaats op 31 juli en 1 augustus. De gebruikte vragenlijst peilde zowel stemintenties als waardering voor het kabinet en de bekendheid van ministers, waardoor niet alleen zetels, maar ook sentiment zichtbaar wordt.
Zoals altijd geldt: peilingen zijn geen uitslagen. Maar trendbreuken, zoals de daling van D66 en de opmars van FVD en JA21, zijn te fors om te negeren. Campagneteams zullen hierop anticiperen, vanaf morgen, liefst gisteren.
Praat mee
Wat vind jij van deze verschuivingen? Zien we een blijvende herverkaveling op rechts, of keert het tij zodra het kabinet concrete resultaten laat zien? Eén ding staat vast: de electorale kaart blijft voorlopig in beweging.
Deel je mening via onze sociale kanalen: wat spreekt je aan, wat stoort je, en wat mis je nu in het debat? We zijn benieuwd naar je kijk op de cijfers én de koers. Praat mee!
Bron: nieuwsforum.nl
