Een jaar na de Tweede Kamerverkiezingen krijgt premier Rob Jetten een forse tegenvaller te verwerken. In de nieuwste peiling van EenVandaag en Verian halveert D66 bijna, terwijl de hele coalitie terrein verliest. Ondertussen blijft PRO de grootste, en groeit de rechterflank zichtbaar.
D66 zakt naar 14 zetels
D66 komt in de meest recente peiling uit op 14 zetels. Dat is een stevige terugval ten opzichte van de 26 zetels die de partij bij de verkiezingen van 2025 behaalde. Het virtuele verlies: maar liefst twaalf zetels.
Met dat aantal zou D66 bijna de helft van zijn Kamerzetels kwijtraken als er nu gestemd werd. Het contrast is extra scherp omdat de partij vorig jaar, onder leiding van Jetten, nog gold als verrassend sterke winnaar in het politieke midden.
Coalitie blijft op 44 zetels
Ook de coalitie als geheel heeft weinig reden tot juichen. D66, VVD en CDA komen samen uit op 44 zetels. De VVD staat in de peiling op 16 zetels en het CDA op 14. Samen is dat beduidend lager dan hun verkiezingsuitslag.
Die 44 zetels onderstrepen de kwetsbaarheid van het minderheidskabinet. Voor meerderheden blijft de coalitie afhankelijk van steun uit de oppositie, dossier voor dossier. Elke wet vraagt om onderhandelen, elke stemming kan kantelen door één of twee twijfelende fracties.
Pijnlijk voor Jetten en D66
Vooral voor Rob Jetten doet de terugval zeer. Precies een jaar geleden eindigde D66 met 26 zetels nog nét voor de PVV. Van die positie is in de peilingen weinig over. De klap is groter dan bij de coalitiepartners.
Ter vergelijking: de VVD haalde bij de verkiezingen 22 zetels en het CDA 18. Zij leveren in, maar minder fors dan D66. Dat maakt de pijn voor Jetten extra zichtbaar: zijn partij verliest het hardst binnen de regeringsploeg.
Rechts blok wint terrein
Aan de rechterkant schuiven de verhoudingen juist op. De PVV van Geert Wilders staat op 21 zetels. Dat is nog onder de 26 van de verkiezingen, maar wel hoger dan in meerdere eerdere peilingen dit jaar.
Opvallend is verder de sprong van JA21 naar 16 virtuele zetels en FVD naar 13. Gezamenlijk komen PVV, JA21 en FVD daarmee uit op 50 zetels. Bij de verkiezingen van 2025 waren dat er nog 42: een flinke plus dus.
Pro houdt koppositie
Bovenaan de peiling prijkt Progressief Nederland (PRO) van Jesse Klaver. Met 28 zetels blijft de partij stabiel de grootste, net als een maand geleden. Dat geeft PRO airplay en macht om het debat te kaderen.
Die constante nummer-1-positie is politiek goud waard: het straalt rust uit en dwingt anderen te reageren. Zeker nu de coalitie minder sterk oogt, kan PRO een stevige stempel drukken op de beleidsagenda en het Kamerwerk.
Wat zegt zo’n peiling wel en niet
Een peiling is een momentopname, geen stembusuitslag. De uitkomsten laten zien hoe mensen nú zeggen dat ze zouden stemmen. Tussen peiling en praktijk zitten campagne-effecten, debatten, crises en onverwachte gebeurtenissen die kiezers kunnen bewegen.
Belangrijk: een slechte peiling betekent niet dat een kabinet moet opstappen. Wel is het een signaal over draagvlak en sentiment. Voor partijen is het bruikbare feedback: waar resoneert de boodschap, waar schuurt het, waar zakt de energie weg?
Mogelijke oorzaken van de verschuiving
Besturende partijen zakken in tussenstanden vaker wat weg. Dat is geen natuurwet, maar wel een herkenbaar patroon. Compromissen maken zelden iedereen blij, en de oppositie heeft meer ruimte om scherp te profileren en onvrede te kanaliseren.
Thema’s als koopkracht, migratie, woningnood en klimaat dragen bovendien veel emotie en urgentie in zich. Kiezers zoeken daar vaak duidelijke taal en zichtbare resultaten. Wie aan het roer staat, wordt dan sneller afgerekend op tegenvallers of traagheid.
Gevolgen voor het minderheidskabinet
Met 44 zetels blijft de onderhandelingshonger groot. Elk wetsvoorstel vraagt om een slim spel met wisselende meerderheden. Dat kost tijd, politieke goodwill en soms inhoudelijke concessies die de eigen achterban niet altijd omarmt.
Praktisch betekent het: intensiever overleg met zowel constructieve middenpartijen als kritische oppositiepartijen. De prijs voor steun kan variëren van aanpassingen in beleidsdetails tot zichtbare symbolen die kiezers moeten overtuigen dat hun zorgen serieus genomen worden.
Wat betekent dit voor de oppositie
Voor de rechtse oppositie lonkt invloed. Met samen 50 zetels kunnen PVV, JA21 en FVD soms de doorslag geven, zeker als het kabinet steun zoekt rechts van het midden. In ruil daarvoor zullen zij harde accenten willen binnenhalen.
PRO, als grootste, heeft een andere troef: agenderingsmacht. Wie de toon zet, kan het speelveld kantelen. In commissievergaderingen, debatten en media-optredens bepaalt de grootste partij vaak waarover we praten en welke afruilen geloofwaardig klinken.
Historisch perspectief
Nederlandse politieke geschiedenis laat vaker zien dat middenpartijen in peilingen wegzakken na verkiezingswinst. Tussen euforie en uitvoering gaapt vaak een kloof: verwachtingen botsen met weerbarstige realiteit, dossiers zijn complex en compromissen zelden sexy.
Toch keren partijen soms terug zodra resultaten zichtbaar worden of de tegenstander fouten maakt. Peilingen bewegen mee met het nieuwsritme. Een incident, een sterk debat of een goed verkopend plan kan de curve verrassend snel doen knikken.
Hoe nu verder
Voor D66 is de opdracht dubbel: koers vasthouden waar het kan, en bijsturen waar het moet. Dat vraagt om heldere prioriteiten, concretere verhalen en zichtbaar leiderschap. Kiezers willen voelen waar de partij het verschil maakt.
Voor de coalitie als geheel geldt: bouw bruggen vroeg, niet pas aan het einde van een onderhandeling. Transparantie over keuzes en ruilen helpt draagvlak. Of het nu gaat om begroting, klimaat, wonen of zorg: duidelijkheid loont politiek.
Tot slot
De peiling van EenVandaag en Verian zet het politieke veld op scherp: D66 levert veel in, de coalitie is wankel, de rechterflank groeit, en PRO blijft stevig nummer één. Een jaar na de verkiezingen zijn de kaarten dus flink geschud.
Maar niets ligt vast: peilingen zijn snapshots, geen eindresultaat. Wat vind jij van deze verschuivingen? Deel je mening en reageer op onze social media – we lezen graag mee en gaan het gesprek met je aan.
Bron: dagelijkseverhalen.nl
