De zonsverduistering van woensdag 12 augustus zorgt niet alleen voor bijzondere beelden aan de hemel, maar ook voor een bizarre complottheorie die zich razendsnel via sociale media verspreidt. Volgens het verhaal zou de aarde tijdens de zonsverduistering maar liefst zeven seconden lang haar zwaartekracht verliezen. De gevolgen zouden volgens de bedenkers van de theorie rampzalig zijn: tientallen miljoenen doden, enorme schade aan de infrastructuur en wereldwijde chaos.
Klinkt behoorlijk angstaanjagend, maar er is één belangrijk detail: het verhaal klopt niet. NASA heeft de theorie inmiddels expliciet tegengesproken en ook wetenschappers leggen uit waarom het natuurkundig onmogelijk is dat de zwaartekracht van de aarde plotseling zeven seconden verdwijnt.
Bijzondere zonsverduistering op 12 augustus
De aanleiding voor alle wilde verhalen is de zonsverduistering van woensdag 12 augustus. Vooral in delen van Europa is het een bijzonder astronomisch moment.
In Nederland is het bijvoorbeeld de meest indrukwekkende zonsverduistering in 54 jaar. Tussen 18.17 en 20.06 uur lokale tijd wordt daar meer dan 90 procent van de zon door de maan bedekt. Sinds de totale zonsverduistering van 1999 was vanuit het Verenigd Koninkrijk niet meer zo’n grote bedekking van de zon te zien. Een bijzonder natuurverschijnsel dus, maar op internet werd daar al snel een veel spectaculairder verhaal aan gekoppeld.
Aarde zou zeven seconden zwaartekracht verliezen
Volgens een complottheorie die online rondgaat, gebeurt er tijdens de zonsverduistering namelijk iets totaal anders. De zwaartekracht van de aarde zou gedurende zeven seconden volledig verdwijnen. Mensen, auto’s en allerlei andere losse objecten zouden daardoor tijdelijk gewichtloos worden. Zodra de zwaartekracht terugkeert, zou alles vervolgens weer naar beneden vallen.
De bedenkers van de theorie voorspellen daarbij een haast apocalyptisch scenario. Er wordt gesproken over ongeveer 40 miljoen mensen die door valpartijen zouden overlijden. Ook gebouwen en andere infrastructuur zouden enorme schade oplopen. De economische gevolgen zouden volgens het verhaal zelfs meer dan tien jaar merkbaar blijven.
Geheim NASA-project zou bewijs leveren
Zoals het een goede complottheorie betaamt, wordt er ook beweerd dat NASA allang van het naderende gevaar weet.
Op sociale media wordt verwezen naar een zogenaamd geheim NASA-document met de naam ‘Project Anchor’. In dat vermeende document zou precies beschreven staan wat er op 12 augustus 2026 gaat gebeuren. Volgens de theorie zou de zwaartekracht op een specifiek tijdstip verdwijnen. Daarbij wordt zelfs een exact Amerikaans tijdstip van 14.33 uur genoemd. Voor het bestaan van een authentiek NASA-document waarin zo’n scenario wordt beschreven, wordt echter geen bewijs geleverd. Toch zorgt juist die schijnbare hoeveelheid detail ervoor dat sommige mensen het verhaal serieus nemen.
Verhaal verspreidt zich via Instagram
Een van de vroegste gedocumenteerde berichten over de theorie verscheen volgens de oorspronkelijke berichtgeving op Instagram.
Daar werd beweerd dat NASA zou weten dat de wereld op 12 augustus zeven seconden lang haar zwaartekracht verliest en zich achter de schermen al op de gebeurtenis zou voorbereiden.
De boodschap ging vervolgens rond op sociale media, waarna steeds meer varianten van het verhaal verschenen.
Sommige gebruikers geloven de theorie, terwijl anderen er vooral grappen over maken. Zo vragen mensen zich af wat er zou gebeuren wanneer iedereen na zeven seconden gewichtloosheid plotseling weer naar beneden zou vallen.
Anderen wijzen juist op de zogenaamde details in het verhaal als reden waarom ze twijfelen of het misschien toch waar kan zijn.
Botsende zwarte gaten zouden de oorzaak zijn
Ook voor de vermeende oorzaak is een spectaculaire verklaring bedacht. Volgens de theorie zou de tijdelijke verdwijning van de zwaartekracht worden veroorzaakt door zwaartekrachtgolven van botsende zwarte gaten.
Die golven zouden elkaar op een bepaalde manier kruisen en daardoor invloed hebben op de zwaartekracht van onze planeet.
Het klinkt indrukwekkend, maar volgens wetenschappers werkt de natuurkunde simpelweg niet op die manier.
Zwaartekrachtgolven bestaan daadwerkelijk en kunnen de aarde bereiken. Dat betekent alleen niet dat ze de zwaartekracht van onze planeet kunnen uitschakelen.
NASA spreekt theorie duidelijk tegen
NASA heeft inmiddels gereageerd op het verhaal en laat weinig ruimte voor twijfel.
Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie zal de aarde op 12 augustus 2026 absoluut niet haar zwaartekracht verliezen.
De zwaartekracht van de aarde wordt bepaald door haar massa. Om de zwaartekracht daadwerkelijk te laten verdwijnen, zou de massa van het complete aardsysteem moeten verdwijnen of drastisch moeten veranderen.
Daarbij gaat het onder meer om de aardkern, mantel, aardkorst, oceanen, water en atmosfeer.
Een zonsverduistering verandert daar niets aan. Tijdens een zonsverduistering staan de zon, maan en aarde simpelweg op een bijzondere manier ten opzichte van elkaar. Dat zorgt ervoor dat de maan de zon vanaf bepaalde plaatsen op aarde gedeeltelijk of volledig bedekt.
Zwaartekrachtgolven zijn extreem klein
Ook dr. William Alston, een specialist op het gebied van zwarte gaten aan de University of Hertfordshire, legt uit waarom het verhaal over de zwaartekrachtgolven niet klopt.
Zwaartekrachtgolven kunnen inderdaad door de aarde en zelfs door ons lichaam bewegen. Het effect daarvan is alleen onvoorstelbaar klein.
De golven rekken en drukken materie theoretisch een minuscuul beetje uit, maar het verschil is vele malen kleiner dan een atoom. Mensen merken daar helemaal niets van.
Juist daarom zijn extreem gevoelige instrumenten nodig om zwaartekrachtgolven überhaupt te kunnen meten. Daarvoor bestaan observatoria zoals LIGO en Virgo.
Het idee dat zulke golven plotseling de zwaartekracht van een complete planeet zeven seconden kunnen uitschakelen, heeft dan ook geen wetenschappelijke basis.
Geen 40 miljoen doden door zonsverduistering
Wie zich door alle berichten op sociale media inmiddels zorgen begon te maken, kan dus gerust zijn. Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs voor een aankomende periode van zeven seconden zonder zwaartekracht.
Ook de voorspelling dat 40 miljoen mensen zouden overlijden, komt voort uit dezelfde ontkrachte complottheorie. Wat op 12 augustus wél gebeurt, is een bijzondere zonsverduistering die vanuit verschillende delen van de wereld goed zichtbaar is.
Dat is op zichzelf al spectaculair genoeg en daar zijn gelukkig geen mysterieuze NASA-documenten, botsende zwarte gaten of zeven seconden totale gewichtloosheid voor nodig. De theorie over ‘Project Anchor’ mag dan online voor flink wat aandacht zorgen, volgens NASA en deskundigen blijft de zwaartekracht woensdag gewoon precies doen wat ze altijd doet.
