Een reep chocola die onder een jas verdwijnt, een pakje vlees dat in de boodschappentas glijdt: wie daarop betrapt wordt, betaalt vanaf vandaag flink meer. De schadevergoeding voor winkeldiefstal gaat omhoog van 181 naar 242 euro.
Achter die verhoging zit een simpele reden. Het oude tarief stamt uit 2012 en groeide al die jaren niet mee met de kosten van ondernemers. Soda, de organisatie die de rekening verstuurt, trekt de lijn nu recht.
Een reep chocola of een pakje vlees
De voorbeelden zijn herkenbaar: een chocoladereep die onder een jas verdwijnt, vlees dat in een boodschappentas wordt gepropt. Kleine producten, maar bij elkaar opgeteld een fors probleem voor winkeliers en supermarkten.
Wie daarop wordt betrapt, krijgt vanaf vandaag te maken met het nieuwe standaardbedrag. Het verschil met gisteren: het prijskaartje aan zo’n moment van onbezonnenheid ligt 61 euro hoger dan voorheen.
Van 181 naar 242 euro
Het nieuwe tarief bedraagt 242 euro. Winkels kunnen dat bedrag in rekening brengen bij klanten die zij betrappen op diefstal. Het gaat niet om een straf van de overheid, maar om een vergoeding vanuit de winkel zelf.
De verhoging gaat vandaag in. De bekende stickers en kartonnen borden waarop 181 euro staat, kunnen dus de prullenbak in, want dat bedrag klopt vanaf nu niet meer.
Wie stuurt die rekening eigenlijk?
Soda staat voor Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling. De club regelt voor vrijwel alle grote winkels en supermarkten dat betrapte winkeldieven een schadevergoeding krijgen opgelegd, zodat de winkelier dat niet zelf hoeft uit te zoeken.
Voor ondernemers is dat praktisch: de afhandeling loopt via één plek, met vaste tarieven. Voor klanten betekent het dat er een rekening op de mat kan vallen na een betrapping in de winkel.
Geen boete, maar een schadevergoeding
In de volksmond heet het al snel een boete, maar formeel is het iets anders. Een boete komt van de overheid, dit bedrag komt van de winkel zelf, via de civielrechtelijke route.
Dat onderscheid klinkt juridisch, maar het maakt in de praktijk uit. De winkelier bepaalt namelijk zelf welke weg hij bewandelt nadat hij iemand met onbetaalde spullen heeft aangetroffen bij de uitgang.
Aangifte doen of de rekening sturen
Een winkelier die iemand betrapt heeft twee mogelijkheden. Hij kan aangifte doen bij de politie, waarna het strafrecht zijn gang gaat. Hij kan de dief ook civielrechtelijk aansprakelijk stellen.
Die tweede route draait om de tijd die een winkel kwijt is aan de afhandeling van zo’n diefstal. Dat kost personeel en uren, en daar mag volgens de regels een vergoeding tegenover staan.
Een tarief dat al sinds 2012 vaststond
„Het bedrag van 181 euro wordt al sinds 2012 gebruikt”, laat de woordvoerder van Soda weten. Ruim tien jaar lang bleef dat tarief onveranderd, terwijl bijna alles rondom de winkelier duurder werd.
„Het tarief is niet meegegroeid met de gestegen kosten”, zegt de woordvoerder. „Om het bedrag weer in verhouding te brengen en de preventieve werking te behouden, wordt het tarief vanaf vandaag verhoogd.”
Inflatie raakt ook de winkelvloer
Door de inflatie zijn de kosten voor ondernemers opgelopen. Een vast bedrag dat jarenlang stil blijft staan, dekt op een gegeven moment steeds minder van wat het afhandelen van een diefstal daadwerkelijk kost.
Daarmee brokkelt ook de afschrikking af. Een bedrag dat ooit stevig aanvoelde, klinkt na jaren van prijsstijgingen nu eenmaal minder indrukwekkend in de oren van iemand die twijfelt bij het schap.
De schade achter de schade
Winkeldiefstal kost meer dan alleen het verdwenen product. Volgens het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL), de branchevereniging van supermarkten, komt er een hele stapel indirecte kosten bovenop de directe schade.
„Administratieve lasten, verstoord voorraadbeheer en extra beveiligingsmaatregelen”, somt een woordvoerder op. Een verdwenen pakje vlees betekent dus ook rompslomp in de systemen en extra ogen die meekijken op de winkelvloer.
Honderdduizenden keren per jaar
Hoe groot is het probleem precies? Jaarlijks vinden naar schatting tussen de 650.000 en 1 miljoen winkeldiefstallen plaats, aldus het CBL, dat verwijst naar cijfers van onderzoeksbureau Ipsos.
Die marge is fors, en dat zegt op zichzelf al iets. Lang niet elke diefstal wordt opgemerkt of geregistreerd, waardoor wat winkeliers zien vermoedelijk slechts een deel van het totaal is.
Minder bereidheid om aangifte te doen
Ondertussen stappen winkeliers minder vaak naar de politie. „Ook de bereidheid om aangifte te doen bij de politie neemt af door onvoldoende capaciteit bij de politie en het OM”, meldt het CBL.
Als de strafrechtelijke route stroef verloopt, wint de civiele weg aan gewicht. De rekening die na een betrapping volgt, is dan vaak het meest tastbare gevolg voor de winkeldief.
De stickers bij de kassa moeten eraan geloven
Het kartonnen politiebord in de supermarkt, de sticker op de kassa, de tekst bij de deur van de drogist: ‘Winkeldieven betalen 181 euro’. Die boodschap is vanaf vandaag achterhaald.
Winkels kunnen de oude teksten vervangen door het nieuwe bedrag. Juist die zichtbaarheid hoort bij het idee erachter: wie bij binnenkomst leest wat diefstal kost, denkt hopelijk nog even na.
Wat verandert er voor de gewone klant?
Voor wie netjes afrekent verandert er niets. Het verhoogde tarief geldt voor mensen die betrapt worden op winkeldiefstal, en dat is vanaf vandaag 242 euro in plaats van de vertrouwde 181 euro.
Blijft de vraag of een hoger bedrag echt helpt. Volgens Soda draait het om twee dingen tegelijk: de verhouding met de werkelijke kosten en het behoud van de preventieve werking.
Bron: ad.nl
