Jason Bhugwandass is op 28-jarige leeftijd overleden. Zijn overlijden is via zijn Instagram-account bevestigd. Hij kampte al langere tijd met ernstige gezondheidsklachten. In een postuum bericht schrijft hij dat zijn ambities in dit leven niet haalbaar waren en dat hij waardig afscheid neemt.
Een paar dagen voor zijn dood maakte hij, dankzij Stichting Ambulance Wens, nog foto’s op het strand met familie en vrienden. Het werd een zacht moment in een zware tijd, en tegelijk een ontroerende laatste groet van een geliefd activist.
Een stem tegen misstanden
Jason werd landelijk bekend als fel en vasthoudend pleitbezorger voor jongeren in de jeugdzorg. Zijn missie ontstond uit eigen pijn: hij wist hoe het voelt als het systeem dat je moet beschermen, juist méér schade aanricht. Dat wilde hij veranderen.
In interviews en bijeenkomsten wees hij keer op keer op de kern van het probleem: kwetsbare jongeren hebben zorg, nabijheid en vertrouwen nodig, geen slot op de deur. Door zijn onvermoeibare inzet kwam het debat over gesloten jeugdzorg in een stroomversnelling.
Laatste wens op het strand
Het bezoek aan de kust, mogelijk gemaakt door Stichting Ambulance Wens, was veelzeggend voor wie Jason was: iemand die verbinding zocht, ook wanneer de horizon steeds kleiner werd. Tussen dierbaren vond hij nog even rust en licht.

Die foto’s, gedeeld door geliefden, laten een glimlach zien die niet alleen verdriet oproept, maar ook dankbaarheid. Dankbaarheid voor wat hij heeft losgemaakt, en voor de warmte die hij tot het laatst toe om zich heen verzamelde.
De vraag die alles kantelde
Als tiener belandde Jason in de gesloten jeugdzorg, depressief door een onveilige thuissituatie. Wat hij daar meemaakte voelde als straf in plaats van steun. Hij stelde de ontregelende vraag: waarom behandel je zieke kinderen alsof ze gevaarlijk zijn?
Het was die vraag, hardop gesteld en eindeloos herhaald, die de politiek, professionals en het publiek raakte. Niet uit woede alleen, maar vanuit een diep verlangen naar menselijkheid en zorg die wérkt voor de mensen om wie het gaat.
Jeugd en identiteit
Jason werd geboren op 19 januari 1998 in Amsterdam, als derde in een gezin met vier kinderen. Zijn vader is Hindoestaans, zijn moeder Pools-Nederlands. Hij werd geboren als meisje, maar ontdekte in zijn tienertijd dat dat niet bij hem paste.
Later maakte hij de transitie die hem dichter bij zichzelf bracht. Die stap was moedig en vormde, naast zijn jeugdzorgverleden, een tweede laag in zijn verhaal over veerkracht, autonomie en de ruimte die ieder mens nodig heeft om zichzelf te kunnen zijn.
Onveilig thuis, vlijmscherpe nood
Thuis was er weinig veiligheid. Zijn vader kampte met een alcoholprobleem en was vaak afwezig. Een broer met een verstandelijke beperking sloeg hem geregeld. Jason sneed zichzelf en worstelde met suïcidale gedachten; uiteindelijk volgde plaatsing in gesloten jeugdzorg.
Die stap had hem moeten beschermen, maar bracht nieuw leed. Hij beschreef later hoe het systeem vooral drempels opwierp waar juist deuren open hadden moeten gaan. De belofte van zorg bleek achter slot en grendel vaak angstaanjagend stil.
Wat hij aantrof achter de deur
Binnen voelde het als detentie. Voor kleine overtredingen kon je in afzondering belanden; het ging om beheersen in plaats van begrijpen. Groepsleiders leken meer bewakers dan begeleiders, terwijl nabijheid en gesprek juist het verschil hadden kunnen maken.
Het ontbreken van menselijke maat brandde zich in zijn geheugen. Regels en rituelen overstemden behoeften en emoties. Die ervaring, rauw en scherp, werd later de motor van zijn werk: wat hem ontbrak, gunde hij ieder ander kind wél.
Autonomie als medicijn
In anderhalf jaar tijd zag Jason vijf instellingen en pakweg 135 hulpverleners. Pas toen hij achttien werd en begeleid kon wonen, met therapie die bij hem paste, voelde hij ruimte ontstaan. De depressie bleef, maar zijn regie keerde terug.
Die herwonnen autonomie was geen wondermiddel, wel een fundament. Hij leerde grenzen stellen, hulp vragen en wie hij kon vertrouwen. Precies de bouwstenen die in een gesloten setting zo vaak ontbreken, maar die herstel juist mogelijk maken.
Van ervaringspijn naar expertise
Jason sloot zich aan bij Stichting ExpEx, een netwerk van ervaringsdeskundigen dat jeugdzorg van binnenuit verandert. Hij sprak in zaaltjes en zalen, aan keukentafels en in commissiekamers, en toonde steeds opnieuw dat kwetsbaarheid krachtig kan zijn.
In 2021 verscheen de film Jason, waarin zijn worsteling met trauma en opsluiting indringend werd vastgelegd. Geen heroïek, wel eerlijkheid: het leven na schade is geen rechte lijn omhoog, maar het kan wél lichter worden als iemand naast je staat.
Erkenning in de hoofdstad
Een jaar later werd hij verkozen tot Amsterdammer van het jaar. Burgemeester Femke Halsema prees zijn moedige strijd tegen gesloten jeugdzorg en noemde hem een rolmodel. Niet omdat hij perfect was, maar omdat hij weigerde te verharden.
Die titel voelde als meer dan een onderscheiding. Het was een bevestiging dat een jonge stem het verschil kan maken. In een wereld vol systemen en spreadsheets herinnerde Jason iedereen aan de mens achter het dossiernummer.
Onderzoek dat de koers verlegde
In 2024 publiceerde hij Eenzaam gesloten, een onderzoek naar de ervaringen van jongeren op ZIKOS-afdelingen: Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie. Hij sprak 51 jongeren en legde zorgvuldig vast wat goed ging, maar vooral wat fundamenteel misliep.
De conclusies waren niet mals en kregen direct gevolgen. Er kwam een tijdelijke opnamestop en niet veel later volgde het besluit de ZIKOS-afdelingen definitief te sluiten. Onderzoek werd verandering, cijfers kregen mensengezichten, en beleid boog mee.
Wat ZIKOS had moeten zijn
In theorie biedt ZIKOS korte, intensieve opvang om crisis te dempen en te stabiliseren. In praktijk werd het, te vaak, een plek van isolatie, dwang en angst. Korte opnames lieten lange schaduwen achter in levens die toch al zwaar waren.
Jason liet zien dat jargon de werkelijkheid kan verhullen. Als woorden als ‘observatie’ en ‘stabilisatie’ niet gepaard gaan met nabijheid en veiligheid, raken jongeren verder van huis. Zijn werk trok die sluier weg, met gevolgen tot in de bestuurskamers.
Even stoppen, toch doorgaan
In 2025 kondigde Jason aan dat hij zijn werk in de sector neerlegde. Het kostte hem enorm veel energie om steeds opnieuw de pijn te herbeleven. Toch keerde hij terug, gedreven door verantwoordelijkheid en de verhalen die nog gehoord moesten worden.
Hij presenteerde een tweede rapport: Eenzaam gestorven, over hoe het nu gaat met jongeren die eerder op ZIKOS zaten. De uitkomst was somber: velen kampen nog altijd met psychische en lichamelijke klachten, en voelen zich vergeten door de instanties.
De roep om nazorg en erkenning
Volgens Jason keken organisaties vooral naar het verbeteren van hun processen, maar te weinig naar de jongeren zelf. De nazorg schoot tekort. Wat jongeren wél wilden? Allereerst erkenning: gezien en geloofd worden in wat hun is aangedaan.
Die wens is eenvoudig en radicaal tegelijk. Geen draaiboek kan op tegen een eerlijk gesprek, een luisterend oor en daden die volgen. Het was het refrein in zijn werk: herstel begint met erkenning van geleden schade.
Excuses, en toch te laat
Op de dag dat zijn tweede rapport verscheen, boden jeugdzorginstellingen hun excuses aan. Jason waardeerde dat, maar wees er ook op dat die woorden laat kwamen. Te veel jongeren waren eerst beschadigd, daarna niet geloofd en vervolgens alleen gelaten.
Zijn boodschap sneed door het protocol heen: je kunt systemen repareren, maar zonder herstelrelaties blijft de wond open. Dat ongemak maakte hem juist geloofwaardig. Hij vroeg niet om perfectie, wel om moed en menselijkheid in beleid en praktijk.
Wat hij achterlaat
Door Jason werd gesloten jeugdzorg afgebouwd, sloten ZIKOS-afdelingen hun deuren en kregen jongeren een sterker podium. Hij bewees dat tastbare verandering mogelijk is als iemand volhoudt, vertelt, luistert en kennis koppelt aan levenservaring.
Zijn overlijden laat een gat, maar ook richtingaanwijzers. Hij leerde ons om eerst mens te zien, dan maatregel. Om nabij te blijven, ook als het lastig wordt. Wil je iets delen over wat zijn verhaal jou bracht? Reageer op onze sociale media.
Bron: nos.nl





